نقد انیمه برج خدا | tower of god 2020
به دنبال چه هستید؟ غرور و افتخار؟ قدرت و نفوذ؟ ثروت بیکران؟ انتقام، یا شاید عبور از تمام این مرزها؟ به چه دلیلی جان خود را در مسیر صعود از این برج عظیم به خطر میاندازید؟ هر آرزویی که در دل میپرورانید، درون این دیوارها دستیافتنی است. به برج خدا خوش آمدید. صعود کنید تا مالک تمام کائنات شوید. در بالاترین طبقۀ این برج، هر آنچه در جهان هستی وجود دارد، انتظار شما را میکشد؛ آنجا میتوانید به مقام خدا بودن برسید و به جواب تمام سوالاتتان دست پیدا کنید.
این روایت، داستان راشل است؛ دختری که برای تماشای ستارگان، قدم در مسیر دشوار صعود گذاشت. و داستان یورو؛ پسری که تمام جهانش در وجود راشل خلاصه میشد. داستان حاضر نقطۀ آغاز و فرجام پیوند این دو نفر است.
پدیدآورنده: احمدرضا مرادی
مقدمه | نقد انیمه برج خدا
برج خدا مانهوای متعلق به کرۀ جنوبی است که به صورت وبتون منتشر شده و نویسندگی و تصویرسازی آن بر عهدۀ لی جونگ هوی(Lee Jong-hui) بوده است. این اثر از ژوئن 2010 در پلتفرم وبتون شرکت نیور(Naver Webtoon) به صورت دنبالهدار در حال انتشار است و فصلهای مجزای آن تا ژانویۀ 2026 توسط انتشارات یانگ کام در 20 جلد گردآوری و چاپ شدهاند. برج خدا ترجمههای رسمی انگلیسی را از طریق لاین وبتون(Line Webtoon) از جولای 2014 دریافت کرد. چندین اقتباس به شکل بازی موبایلی و محصولات جانبی از روی این اثر ساخته شده است.
در ژاپن، این مانهوای اینترنتی اقتباسی به صورت مجموعۀ تلویزیونی انیمه توسط استودیو تلهکام انیمیشن فیلم(Telecom Animation Film) دریافت کرد که ابتدا در پلتفرم نیور سریز آن(Naver Series On) در کرۀ جنوبی به نمایش درآمد و بلافاصله پس از آن در ژاپن پخش شد. پخش اولیه آن از آوریل تا ژوئن 2020 انجام گرفت. فصل دوم که توسط استودیو انسر(The Answer Studio) تولید شد، از جولای تا دسامبر 2024 به روی آنتن رفت.
فهرست مطالب
Toggleخلاصۀ داستان
داستان برج خدا حول محور پسری به نام بام بیست و پنجم یا همان یورو میچرخد. او بیشتر عمر خود را گرفتار در زیر برجی پهناور و مرموز سپری کرده است، در حالی که تنها دوست صمیمیاش، ریچل یا همان راشل، او را همراهی میکرد. هنگامی که ریچل وارد برج میشود، بام به شدت درهم میشکند و بهدنبال علت جدایی ریچل از خود او را دنبال میکند. بام به طریقی موفق میشود در برج را باز کند. اکنون، او برای دیدن دوبارۀ ریچل هر مسیری را طی خواهد کرد، حتی اگر سزای آن مرگ باشد. پس از ورود به برج، او با متحدانی ملاقات میکند که برای بالا رفتن از برج به وی یاری میرسانند.
برج خدا کجاست؟ | نقد انیمه برج خدا
برج انیمۀ حاضر سازهای مرموز است که کاملاً محصور بوده و اماکن بسیاری را در خود جای داده است. این مکان آکنده از عنصری به نام شینسو(Shinsu) است؛ عنصری که خواص عجیب آن به جادوی موجود در سایر دنیاهای کمیک شباهت دارد. گونههای هوشمند متعدد و متفاوتی در این برج سکونت دارند. زندگی در طبقات فوقانی با جایگاه اجتماعی بالاتر در برج و شرایط زیستی بهتر در جریان است. دلیل این امر آن است که صعود از هر طبقه به طبقۀ بعدی، تنها با عبور از آزمونهای دشوار و فزاینده قدرت، چابکی و هوش امکانپذیر است.
اشخاص عادی افرادی از برج بیرونی هستند که برای بالا رفتن از برج در بخش درونی انتخاب شدهاند. از میانشان آنهایی که به قلۀ هر طبقه و مرحله میرسند با نام رتبهدار(Rankers) شناخته میشوند و عموماً بسیار قدرتمندتر از سایرین هستند. رتبهدارها اغلب برای ادارۀ طبقات پایینتر توسط طبقات بالاییشان به کار گرفته میشوند. در بالاترین نقطۀ برج، ده خانوادۀ بزرگ مستقر هستند که هیئت حاکمۀ برج را تشکیل میدهند. شخصیتی شناختهشده به نام پادشاه جاهاد یا در برخی ترجمهها زاهارد، رهبر اصلی این برج است.
هر طبقه از سه لایه تشکیل شده است؛ برج خارجی که به عنوان منطقۀ مسکونی عمل میکند، برج درونی که افراد در آن مورد آزمایش قرار میگیرند و منطقۀ میانی که نقش شبکۀ ارتباطی میان طبقات را بر عهده دارد. به ساکنان هر طبقه فرصت صعود داده میشود، مشروط بر آنکه از سوی هدون(Headon)، نگهبان طبقۀ اول و متولی برج، برای این کار شایسته تشخیص داده شوند. برج توسط درهایی غیرقابلنفوذ، از فضای پهناور و ناشناختۀ بیرون مهر و موم شده است. در موارد نادر، افراد خارقالعاده قادرند این درها را بگشایند و وارد برج شوند. چنین اشخاصی در این مانهوا نفوذیها یا غیرعادیها(Irregulars) نامیده میشوند و بام بیست و پنجم از جملۀ آنان است.
بنا بر گفته نویسنده، وسعت هر طبقه معادل قارۀ آمریکای شمالی است. هر طبقه غالباً فرهنگ، زبان و سیستمهای حکومتی مختص به خود را دارد و وجود ملتهایی که در انزوا زندگی کرده و از وجود برج بیخبرند، امری غیرمعمول نیست. تنها همین نفوذیان از پیمانی که جاهاد با نگهبانان برج بست و او را جاودانه ساخت، مستثنی هستند. بنابراین، فقط اشخاص نفوذی قادر به کشتن جاهاد هستند. این حقیقت، بخش عمدهای از پیرنگ داستانی برج خدا را پیش میبرد.
شینسو
شینسو(신수؛ Sinsu) که تقریباً به آب خدایان ترجمه میشود، نوعی ماده است که با غلظتهای متفاوت در هر طبقه از برج یافت میگردد. در طبقات پایینتر، شینسو همانند هوا پراکنده و نامحسوس است. با این حال، در طبقات بالاتر، قدرت و غلظت شینسو افزایش مییابد و گفته میشود که مانند آب، چسبناک و روان است. برای ورود به این طبقات، مقاومت بالا در برابر شینسو الزامی است. ساکنان برج برای دستکاری و استفاده از شینسو، باید با نگهبان طبقات مربوطه پیمان ببندند.
شینسو را میتوان برای تقویت تواناییهای فیزیکی، سلاحهای قدرتمند و حتی کنترل عناصر دستکاری کرد. بنگ(کرهای: 방) شمار واحدهای مجزای کنترل شینسو است. هرچه شخص بتواند بنگهای بیشتری را مدیریت کند، توانایی وی در کنترل شینسو بهتر خواهد بود. اندازه این واحدها میون(کرهای: 면) و غلظت آنها سو(کرهای: 수) نامیده میشود. اگرچه این ماده با درجات متفاوتی از وضوح و حتی آگاهی هوشیارانه به کار میرود، به نظر میرسد استفاده از آن از مبارزات درون برج جداییناپذیر باشد.
تقویت با شینسو(کرهای: 신수강화-shinsooganghwa) روش خاصی برای نیرومند کردن بدن است و معمولاً توسط افراد آزمون دهنده مورد استفاده قرار میگیرد. روند پیری در افرادی که در استفاده از شینسو مهارت بالایی دارند، تا حدی کند میشود که عملاً جاودانه میگردند. مشخص نیست که زندگی در برج، به خودی خود و بدون آموزش برای استفاده از شینسو، تا چه حد روند پیری را کند میکند.
شینسو جریان ثابتی ندارد، اما دارای جریانی موقتی است. استفاده از این جریان برای حمله، کنترل جریان نامیده میشود. کنترلکنندگان ماهر موج میتوانند با این روش آبادیها را نابود کنند. کنترل جریان معکوس برای ضدحمله در خلاف جهت جریان و متوقف ساختن حریف به کار میرود. گاهی اوقات این دو روش به طور همزمان مورد استفاده قرار میگیرند؛ به این صورت که حمله با کنترل جریان و محافظت از بدن با کنترل جریان معکوس انجام میپذیرد. کنترل جریان، تکنیک مورد علاقه بام بیست و پنجم محسوب میشود.
برای صعود از هر طبقه شرکتکنندگان باید تیمی تشکیل داده و با تیمهای دیگر مبارزه کنند پس بیشتر نبردها در برج به صورت تیمی انجام میپذیرند. هر شخص در تیم نقش مشخصی را در نبرد ایفا میکند؛ بهصورت کلی در این انیمه پنج موقعیت اساسی وجود دارد ماهیگیر(Fisherman)، نیزهدار(Spear-bearer)، حامل نور(Light-bearer)، دیدهبان(Scout) و کنترلکنندۀ موج(Wave-controller). ماهیگیران مبارزان مستقیم هستند، نیزهداران کلاس پشتیبانی نبرد محسوب میشوند، حاملان نور شناسایی از راه دور را فراهم میکنند، دیدهبانان به شناسایی در کل میدان و نبرد از راه دور میپردازند و کنترلکنندگان موج، شینسو را هدایت میکنند. موقعیتهای دیگری مانند راهنما(Guide) نیز وجود دارند که البته نادر هستند.
توسعه و شکلگیری
نویسنده اثر لی جونگ هوی پیش از اعزام به خدمت سربازی در ارتش کرۀ جنوبی، در رشتۀ آموزش هنرهای تجسمی در مقطع دانشگاهی تحصیل میکرد. با توصیۀ مقام ارشدی در ارتش، وی شروع به طراحی کارتون کرد. در این دوره، لی جونگ هوی معادل ده جلد کارتون تمرینی طراحی نمود که استخوانبندی کمیک برج خدا را که بعداً برای اینترنت خلق کرد، تشکیل داد. وی رویدادها و شخصیتهای اصلی را از پیش برنامهریزی کرده است؛ آن هم گاهی اوقات با بیش از ۸ سال آیندهنگری! او غالباً اطلاعات تکمیلی دربارۀ دنیای برج خدا را پس از انتشار هر فصل، در وبلاگ خود به اشتراک میگذارد.
مانهوا
لی جونگ هوی، که با نام مستعار S.I.U. مخفف Slave In Utero نیز شناخته میشود، برج خدا را در تاریخ 30 ژوئن 2010 در پلتفرم وبتون شرکت ناور(Naver Webtoon) منتشر کرد. این داستان، نخستین روایت در دنیای داستانی تالزه یوزر(Talse Uzer) است. تا فوریه 2010، این اثر 4.5 میلیارد بازدید در سراسر جهان به دست آورده است.
برج خدا جزو نخستین وبتونهایی بود که در ژوئیه 2014 ترجمۀ رسمی انگلیسی را از سوی لاین وبتون(Line Webtoon) دریافت کرد. مجلدهای گردآوریشده نخست و دوم آن به طور همزمان توسط انتشارات یانگ کام(Young Com) در 12 نوامبر 2019 منتشر شدند. در نوامبر 2021، شرکت واتپد(Wattpad) اعلام کرد که برج خدا به عنوان بخشی از زیرمجموعه جدید وبتون آنسکرولد(Webtoon Unscrolled)، نسخه چاپی در آمریکای شمالی خواهد داشت.
بازیهای ویدئویی
در سال 2013، شرکت ناور بازی نقشآفرینی مختص تلفنهای همراه بر اساس برج خدا را در گوگل پلی منتشر کرد که توسط استودیو سانرایز(Sunrise) توسعه یافته بود. این عنوان اندکی پس از انتشار اولیه، 120 میلیون بازیکن را جذب نمود. روند توسعۀ این بازی تا دو سال پس از عرضۀ اولیه ادامه یافت و در سال 016 انتشار تجاری کاملی را تجربه کرد. جالب است که در ادامه بازی نقشآفرینی دیگری هم میان وبتونها با عنوان هیرو کانتاره(Hero Cantare) در سال 2019 منتشر شد که شخصیتهای برج خدا و عناوین محبوب دیگری مانند خدای دبیرستان(The God of High School) و جنگجوی سطحبالای افراطی(Hardcore Leveling Warrior) را در ود جای داده بود.
بازی نقشآفرینی نوبتی موبایل با عنوان برج خدا: سفر بزرگ(Tower of God: Great Journey) که توسط شرکت کرهای اِنجِلگیمز(Ngelgames) توسعه یافته است، در آوریل 2022 در کره و در 14فوریه 2023 در سطح جهانی عرضه گردید. عنوان کارتی نقشآفرینی تحت عنوان برج خدا: دنیای جدید(Tower of God: New World)، توسعهیافته توسط شرکت نتماربل(Netmarble)، در 26 ژوئیه 2023 در سراسر جهان منتشر شد. این بازی دارای حالت داستانی مطابق با مجموعۀ اصلی و همچنین رویدادهای داستانی بدیع و شخصیتهای اصلی انیمه است. مجموعۀ برج خدا همکاریهایی نیز با بازیهای موبایل نظیر تاکتیکهای جنگ فانتزی آر(Fantasy War Tactics R)، وارث نور(Heir of Light) و هفت شوالیه(Seven Knights) داشته است.
محصولات جانبی
درآمدها به فروش مانگا و بلیطهای تماشای انیمه و بازیهایش محدود نشده و شرکت ناور محصولات جانبی متنوعی از جمله فیگورهای برج خدا را به فروش میرساند. در طول انتشار تجاری بازی نقشآفرینی برج خدا، ناور نسخۀ فیگورهای محدودی را به ارزش 30.000 وون کره جنوبی را به بازار عرضه کرد.
انیمه
اقتباس مجموعۀ تلویزیونی انیمه در ابتدا در رویداد کامیککان سئول در اوت 2019 معرفی شد. پخش این مجموعه با عنوان کامی نو تو با همان برج خدا(Kami no Tō -Tower of God) در آوریل 2020 به صورت همزمان در ژاپن، کرۀ جنوبی و ایالات متحده آغاز گردید. تولید این اثر بر عهده استودیو فیلم انیمیشن تلکام(Telecom Animation Film) بوده است؛ شرکت سرگرمی ریالتو(Rialto Entertainment) از زیرمجموعههای شرکت انیپلکس(Aniplex) مسئولیت تولید ژاپنی و سرگرمی سولا(Sola Entertainment) مدیریت تولید را بر عهده داشتند.
این مجموعه در 1 آوریل 2020 از طریق پلتفرم ناور سریز آن(Naver Series On) در کره جنوبی و شبکۀ تلویزیونی انیپلاس(Aniplus) پخش شد. پخش آن در ژاپن نیز از 1 آوریل تا 24 ژوئن 2020 از طریق شبکه توکیو اماکس(Tokyo MX) و سایر شبکهها صورت گرفت.
کارگردانی انیمه بر عهده تاکاشی سانو(Takashi Sano) و دستیار وی هیروکازو هانای(Hirokazu Hanai) بود. اریکا یوشیدا(Erika Yoshida) ترکیب مجموعه، ماساشی کودو(Masashi Kudo) و میهو تانینو(Miho Tanino) طراحی شخصیتها، و کوین پنکین(Kevin Penkin) ساخت موسیقی متن را بر عهده داشتند. آهنگ تیتراژ تاپ(Top) و آهنگ تیتراژ پایانی اسلامپ(Slump) نام دارد؛ هر دو قطعه توسط گروه کیپاپ استری کیدز(Stray Kids) به زبانهای ژاپنی، انگلیسی و کرهای برای دوبلههای مربوطه اجرا شدهاند.
برای مطالعۀ بیشتر: کیپاپ و موج کرهای
شبکۀ کرانچیرول(Crunchyroll) این مجموعه را با نسخۀ اصلی ژاپنی و زیرنویس انگلیسی به عنوان تولید مشترک تحت لیبل اورجینالهای کرانچیرول(Crunchyroll Originals) پخش نمود. شرکت ویز مدیا(Viz Media) مجوز توزیع رسانۀ خانگی این مجموعه در آمریکای شمالی را دریافت کرد و در 18 ژانویه 2022 آن را در قالب بلوری منتشر ساخت.
در اوت 2022، حین برگزاری پنل صنعتی در رویداد کرانچیرول اکسپو، این شرکت اعلام کرد که فصل دوم در دست تولید است. تولید این فصل توسط The Answer Studio انجام شده و آکیرا سوزوکی(Akira Suzuki) کارگردانی و کازویوشی تاکهاوچی(Kazuyoshi Takeuchi) سمت کارگردان ارشد را بر عهده داشتهاند. این فصل طی دو بخش(Cour) متوالی از 7 ژوئیه تا 29 دسامبر 2024 پخش گردید.
برای بخش نخست که قوس داستانی بازگشت شاهزاده(Ōuji no Kikan) را پوشش میداد، آهنگ تیتراژ آغازین برخیز(Rise Up) و آهنگ پایانی باور کن(Believe) است؛ هر دو قطعه توسط گروه نیجیو(NiziU) اجرا شدهاند. در بخش دوم که به قوس داستانی نبرد کارگاه(Kōbō-sen) میپردازد، شب(Night) و آهنگ پایانی سقوط به بالا(Falling Up) میباشد که هر دو توسط گروه استری کیدز اجرا شدهاند.
فرهنگ زمینه و خصوصیات زمانۀ اثر
پدیدار شدن آثاری همچون انیمۀ برج خدا، نمایانگر تلاقی و همگرایی چندین جریان کلان در عصر حاضر است. از نگاه تبارشناسانه، ریشۀ این پدیده را باید در تکامل فرمت خوانش نویندگان و طراحان کمیک جستوجو کرد. مانهوا(کمیک کرهای) و مانگا(کمیک ژاپنی) در گذشته محصور به کالبد فیزیکی کاغذ و بازاریابی نهایتا در سطح محلی بودند. با ظهور گوشیهای هوشمند، فرمت وبتون متولد شد؛ قالبی که پیمایش عمودی را با حرکت انگشتان و ابعاد صفحات موبایل سازگار کرد.
تغییر فرم با این چارچوب جدید فرهنگ مطالعۀ مردم را دگرگون ساخت و مصرف محتوا را به لحظات گذرا در طول روز پیوند زد. در نتیجه نویسندگانی مانند لی جونگ هوی توانستند بدون واسطههای سنتی چاپ، آثار خود را مستقیماً به دست میلیونها مخاطب برسانند.
شکلگیری چنین اقتباسهایی نتیجۀ مستقیم استراتژی پدیدۀ جلب توجه مخاطب و کاهش ریسک سرمایهگذاری در ساخت و انتشار است. پیش از ساخته شدن انیمۀ برج خدا، مانگای آن میلیاردها بازدید را در جهان ثبت کرده بود. یعنی پخش و تعداد بازدید از مانگا برای سرمایهگذاران به عنوان تضمین موفقیت در فروش انیمه هم عمل کرد. در نتیجه، پلتفرمهای کرهای مانند ناور، استودیوهای انیمیشنسازی ژاپنی نظیر تلکام انیمیشن فیلم و شرکتهای پخش بینالمللی مانند کرانچیرول آمریکایی با هم متحد میشوند. اتحاد چندملیتی اثبات میکند مالکیت فکری در عصر مدرنیته، ماهیتی سیال دارد و به سرعت در قالبهای گوناگون مثل بازی ویدئویی، انیمه و کالاهای جانبی تولید میگردد.
پس میتوان گفت زمانۀ کنونی با چند ویژگی کلیدی تعریف میشود که بستر چنین پدیدههایی را فراهم میسازند. ابتدا آنکه مخاطب امروز به مرزهای جغرافیایی تولیدکننده اهمیتی نمیدهد. تلفیق داستانگویی کرهای با زیبایی سبک بصری انیمۀ ژاپنی و بازاریابی و فروش در پلتفرمهای غربی، نشان از شکلگیری نوعی فرهنگ عامۀ فراملی است. دوم آنکه در این عصر، مخاطبان خوانندگانی منفعل نیستند. آنها با ترجمههای داوطلبانه، تولید محتوای فندوم و بحث در شبکههای اجتماعی، نقش کاتالیزور را برای جهانی شدن اثر ایفا میکنند.
برای مطالعۀ بیشتر بخوانید: فندوم چیست؟
سوم آنکه داستانهایی مثل برج خدا که دارای جهان پیچیده، سیستم قدرت اثرگذار مستقل منحصر نسبت به دیگر انیمهها مثل شینسو و ریتم تند هستند دقیقاً پاسخگوی نیاز ذهن مخاطب در عصر مدرنیته محسوب میشوند که تشنۀ دریافت اطلاعات متراکم و کشف رازهای درهمتنیدۀ یک جهان داستان جدید است.
کارکرد عملی چنین مدلی، ارائۀ نقشۀ راه برای صنایع تولید و بازاریاب است. پس میتوان گفت موفقیت در عرصۀ جهانی، نیازمند ترکیب فناوری دیجیتال(بستر انتشار وب)، تحلیل دادههای مخاطب(برای سنجش بازخورد پیش از تولید اقتباسهای پرهزینه) و همکاریهای استراتژیک برونمرزی است.
اثر خلقشده دیگر محدود به زادگاه خود باقی نمیماند و جهان داستان و ایدئولوژی آن نیز قطعا تحت تأثیر ابعاد فراملیتی خود قرار خواهد گرفت؛ با توضیحات فوق میتوان گفت این درست است که ژاپن رحم اجارهای غرب شده! یعنی تولیدات آن به محصولی چندرسانهای تبدیل میگردد که چرخههای اقتصادی متعددی را در سطح بینالمللی به حرکت درمیآورد. این چرخه درهمتنیده، بازتابی دقیق از روح زمانه ماست؛ دورانی که شبکههای ارتباطات، هنر و تجارت را پیوند میدهند تا اثر چندلایهای را مانند یک پک جنگ شناختی به جهان عرضه کنند.
سوابق رسانهای سازندگان
بررسی پیشینه و سوابق حرفهای خالقان مجموعه برج خدا، دریچهای روشن برای درک عمیقتر ساخت جهان، لحن روایت و ساختار این اثر فراهم میآورد. با شناخت آثار پیشین و بستر فکری این افراد، مخاطب میتواند داستان را از فیلتر تجربیات هنری آنان مشاهده کرده و منطق حاکم بر این جهان داستانی را بهتر استنباط کند.
مانگاکا لی جونگ هوی
لی جونگ هوی پیش از آغاز انتشار رسمی این اثر، در رشته هنرهای تجسمی تحصیل کرده و ایدههای بنیادین داستان را در دوران خدمت سربازی خود در ارتش کره جنوبی توسعه داد. این پسزمینه، تأثیری مستقیم بر جهانسازی اثر گذاشته است. جهان برج خدا بخشی از کلانروایت بسیار وسیعتری تحت عنوان داستان تالز یوزر(Talse Uzer Story) است. مخاطب با آگاهی از این موضوع درمییابد داستان پیش رو، برشی از کیهانی عظیم با قوانین کیهانشناختی، تاریخی و جادویی منسجم ی جهان دیگر مستقل از تمام جهانهای انیمهها است.
تجربۀ حضور نویسنده در محیطی قانونمند، سلسلهمراتبمحور و دشوار مانند ارتش، خود را در قالب ساختار طبقاتی برج، آزمونهای بقا، رقابتهای بیرحمانه و رتبهدارها نشان میدهد. سبک داستانپردازی او تلفیقی از خیالپردازی تاریک(Dark Fantasy)، معمایی و بقا است. مخاطب باید انتظار اثری را داشته باشد که در آن مفاهیمی چون خیانت، وفاداری، اخلاقیات خاکستری و بازیهای پیچیدۀ روانشناختی، نقشی پررنگتر از مبارزات ایفا میکنند. که با خیانت راشل به یورو در همان فصل اول چنین هم خواهد شد و بیننده در اپیزود آخر در شوک فرو خواهد رفت.
استودیو تلکام انیمیشن فیلم(فصل نخست)
این استودیو سابقۀ طولانی در پویانماییهای کلاسیک، اکشن و ماجراجویی نظیر فرنچایز Lupin III دارد. انتخاب این استودیو باعث شد فصل نخست دارای بافت بصری خاص و خطوط طراحی خشنتری باشد که تداعی فضای باستانی، وحشی و ناشناخته طبقات پایین برج است.
استودیو انسر(فصل دوم)
این استودیو که پیشتر به عنوان استودیوی پشتیبان در پروژههای بزرگ جهان فعالیت داشته، در فصل دوم تغییراتی در بافت بصری ایجاد کرد. فصل دوم داستان در محیطهای شهریتر، سازمانیافتهتر و پیچیدهتری از برج روایت میشود و تغییر سبک انیمیشن، بازتاب گذار شخصیتها از محیطی وحشی به نظام بوروکراتیک و مدرنتر طبقات میانی برج است.
کارگردان فصل نخست تاکاشی سانو(Takashi Sano)
سانو پیشتر در آثاری با درونمایههای روانشناختی و مبارزات پرتحرک مانند فعالیت در تیمهای طراحی داستان برای نئون جنسیس اونگلیون(Neon Genesis Evangelion) و سنگوکو باسارا: شاهان سامورایی(Sengoku Basara) مشارکت داشته است. فیلتر نگاه او به مخاطب خواهد گفت که در پس اکشنهای داستان، لایههای روانشناختی شخصیتها و استرس ناشی از محیط ناشناختۀ برج را درک کند.
موسیقی متن کوین پنکین(Kevin Penkin)
شاید مهمترین کلید برای درک اتمسفر انیمه، سابقۀ کوین پنکین باشد. او پیشتر ساخت موسیقی شاهکار معمایی ساختهشده در آبیس(Made in Abyss) را بر عهده داشته است. هر دو داستان آبیس و برج خدا حول محور ساختارهای عمودی عظیم، مرموز، دارای اکوسیستمهای بیگانه و قوانین مرگبارشان میچرخند. مخاطب با گوش سپردن به موسیقی وهمآلود و فضاساز پنکین، میتواند مفهوم انتزاعی شینسو انرژی حیاتی برج و حس انزوا و عظمت محیط را با تمام وجود لمس کند.
نقد مبانی تئوریک و معرفتی اثر
سنتها و باورهای فولکلوریک فکری برخی مناطق شرق آسیا مانند کره و ژاپن و چین برخلاف مکاتب فلسفی و عقیدتی مسلمانان، فاقد نظامهای عقیدتی منسجم و متکی بر قواعد علت و معلولی عقلانی هستند. این مکاتب بیشتر بر ادراک شهودی، زیست عملی و هارمونی کیهانی تمرکز کردهاند. همین فقدان چارچوبهای عقلی سبب شده است تا در طول تاریخ به شدت انعطافپذیر باشند، دائماً از پدیدههای پیرامونشان تأثیر بپذیرند و نظامی التقاطی(سینکرتیسم) بسازند؛ پدیدهای که در ترکیب هماهنگ عناصر مختلف در لایههای داستانی برج به وضوح قابل مشاهده است.
در میان این مکاتب، کنفسیوسگرایی بیشترین سهم را در معماری ساختار و جهان این اثر ایفا میکند و پس از آن، آیین بودایی و شینتوئیسم لایههای معنایی و اکولوژیک داستان را شکل میدهند. کنفسیوسگرایی بر حفظ نظم اجتماعی، رعایت دقیق سلسلهمراتب، احترام به قدرت مرکزی و اهمیت بنیادین پیوندهای خونی استوار است. جهان برج، تجسم عینی همین ایدئولوژی است.
امپراتوری پادشاه جاهاد و ساختار ده خانوادۀ بزرگ تبلور نگاه کنفسیوسی به اصالت خون و تبار است. سلسلهمراتب خشک میان افراد عادی و رتبهدارها، همچنین سیستم پیچیدۀ آزمونها برای ارتقای جایگاه اجتماعی، انگار نمایندۀ مستقیم آزمونهای دیوان در امپراتوریهای باستانی چین و کره محسوب میشود. در این نظام، نافرمانی از قوانین جاهاد به مثابۀ برهم زدن هارمونی کیهانی جهان داستان حاضر است و مجازات سنگینی در پی دارد.
اگر کنفسیوسگرایی بدنۀ فیزیکی برج را ساخته باشد، آیین بودا روح روایی آن را تأمین میکند. مفاهیمی چون کارما، رنج ناشی از دلبستگی و مسیر دشوار برای رسیدن به رهایی در تار و پود داستان تنیده شدهاند. نفس عمل صعود به طبقات بالاتر، استعاره از مسیر روشنگری است.
با این حال، داستان خواسته بگوید که میل بیپایان به قدرت و تحقق آرزوها، خود منشأ سقوط اخلاقی است. شخصیتها برای پیشروی ناچار به قربانی کردن دیگران هستند. خیانت ریچل به بام در پایان فصل اول انیمه، نمایشی تمامعیار از تسلیم شدن انسان به حرص(دوکّا) است. در نقطۀ مقابل، شخصیت بام بازتاب وارسته و شبیه به بوداسف(Bodhisattva) است؛ فردی که فاقد تمنای قدرت بوده و هدفش فراتر از جاهطلبیهای مادی ساکنان برج است و فقط به دنبال رسیدن به عشقش است.
شینتوئیسم نیز در این ساختار بر پایۀ حضور خدایان و ارواح(کامی) در طبیعت و لزوم احترام به آنها برای بهرهمندی از مواهب طبیعی است گه مصداق بارز آن در انیمه انرژی کیهانی شینسو که زیربنای حیات و محیط برج را میسازد و بازتابی از همین نیروی جاری در طبیعت است. همچنین احتمال دارد مدیران یا نگهبانان(Administrators) هر طبقه، معادل برخی خدایان فولکلوریک دین شینتو باشند. این موجودات عظیم بر قلمرو خود حاکمیت مطلق دارند و هرگونه دستکاری در شینسو نیازمند بستن قرارداد با آنهاست؛ قاعدهای که مفهوم لزوم کسب اجازه از ارواح طبیعت برای دخل و تصرف در جهان را در باورهای شینتوئی تداعی میکند.
در نهایت، ذهنیت سیستماتیک سازنده اثر موفق شده است این سه جریان فکری را در هم آمیزد تا جهانی خلق کند که در آن نظام طبقاتی کنفسیوسی، سفر درونی و رنجآور قهرمان بودیستی و تعامل با نیروی ارواح و نگهبانان شینتوئیسی در شکل منسجمی در کنار هم عمل کنند.
بد نیست که حالا مثالی برای حضور این کامیها در شینتئویسم حاضر در انیمه بزنیم و آن را تحلیل کنیم. مارماهی فولادی در جهانبینی شینتو، بیشترین همپوشانی را با سویجین(Suijin – خدای آب) و موجودات اساطیری مرتبط با آن نظیر میزوچی(Mizuchi – اژدهای آبزی یا مار بزرگ) و ریوجین(Ryūjin – خدای اژدهای دریا) دارد.
ریوجین و سویجین تجسم نیروی حیات، مهارناپذیر و در عین حال ویرانگر آب هستند. این خدایان حاکمیت اقیانوسها، جزر و مد و طوفانها را بر عهده دارند که در ساختار داستان، معادل کنترل غلظت و جریان شینسو یا آب حیات برج است. نقش آنها پاسداری از حریم مقدس طبیعت و آزمودن میزان شایستگی انسانها برای ورود به قلمروهای بوداسف است.
خاستگاه این اسطوره به جوامع باستانی و کشاورزی شرق آسیا بازمیگردد. بقای این جوامع وابستگی مطلقی به منابع آب داشت. چون علت طغیان رودخانهها، سیلابها و طوفانهای دریا برای مردم روشن نبود آنها برای کترل اضطرابشان از خود علتی ساختند و آن علت به عنوان خشم طبیعت تفسیر میشدند. از آنجا که مارها در زیستبومهای آبی حضور داشتند و پوستاندازی مداوم آنها در چشم مردم نمادی از زایش و حیات جاودان تلقی میشد، در ذهنیت انسان باستان به عنوان کالبد فیزیکی ارواح آب تجسم یافتند.
مردم برای دفع بلایای طبیعی و جلب برکت، آیینهایی برای تکریم این موجودات شکل دادند که البته در این چارچوب رویارویی قهرمان داستان یورو با هیولای آبزی، بازنمایی اسطورهای تلاش انسان برای همسویی با نیروی عظیم طبیعت، اثبات خلوص اراده و دریافت اذن عبور از مرزهای جهان مادی است.
پیدایش چنین موجوداتی ریشه در دوران انیمیسم به معنای جاندارپنداری و مواجهه انسان باستان با نیروهای مهارناپذیر طبیعت دارد. در اساطیر شرق آسیا، اعماق تاریک آبها همواره منشأ هراس و همزمان سرچشمۀ حیات بوده است. ذهن بشر باستان، این دوگانگی ترس و احترام را در قالب موجود اژدهای آبزی میزوچی در باورهای فولکلوریک ژاپنی شخصیتپردازی کرده است. این موجودات زاییده فرافکنی روانی انسان نسبت به امور ناشناخته طبیعت هستند که انسان نتوانست برا آنها علتی پیدا کند و به مرور، در ساختار عقیدتی شینتوئیسم، جایگاه ارواح محافظ(کامی) را پیدا کردند.
در تضاد با اساطیر غربی که هیولاها غالباً تجسم شر مطلق هستند، در نمادشناسی شرقی، این موجودات نمایندۀ نیروی خام هستی و نظم کیهان جهان شینتئوئیسم به شمار میروند. مفهوم نگهبان آستانه در الگوی مشهور سفر قهرمان اثر جوزف کمپبل، نیز قابل مشاهده است. عبور قهرمان از جهان عادی به جهان ویژۀ برج را میتوان در همان اپیزود اول و رویارویی یورو با اژدهای سفید شناور درشینسو دید که کارکرد اصلی نگهبان آستانه را دارد. او انگار دروازهبانی است که عیار شجاعت، اراده و خلوص نیت تازهواردان را میسنجد.
نگهبانان آستانه با ایجاد وحشت غریزی، مانعی توأمان روانی و فیزیکی خلق میکنند. عملکرد آنها مبتنی بر وادار ساختن قهرمان به رویارویی با ضعفهای درونی است. تقابل با هیولای مارماهیشکل، معادل آزمون تشرف(Initiation) است. تسخیر ارادۀ این موجود، فرار از چنگال آن یا غلبه بر خوی وحشیاش با کنترل بر نقطۀ ضعف خود اثبات میکند یورو شایستگی گام نهادن در مسیر تکامل و صعود را داراست. این رویارویی، مجوزی هستیشناختی برای آغاز دگرگونی قهرمان محسوب میگردد.
حرف از خدا شدن است و انیمه هم برج خداست!
امتناع عقلی خدا شدن در دستگاه منطقی اسلام
در کلام و فلسفۀ اسلامی، نظام هستی بر پایۀ علیت عقلی و برهانهای متقن بنا شده است. موجودات به دو دسته تقسیم میشوند؛ واجبالوجود(خداوند) که هستیاش ذاتی و بینیاز از علت است و ممکنالوجود(مخلوقات) که برای موجود شدن نیازمند علت هستند.
ذات واجبالوجود فاقد هرگونه نقص، تغییر، ترکیب و محدودیت است. در مقابل، حکمت خدا و محدودیتهای موجودی به نام انسان اقتضا دارد که انسان ذاتاً واجب الوجود بالغیر بوده و وجودش عین وابستگی باشد. از منظر منطقی، محال است موجودی که هستیاش وابسته به غیر است، دچار دگرگونی ماهوی شده و به مقام بینیازی مطلق برسد. معلول هرگز توانایی تبدیل شدن به علت نخستین خویش را ندارد. ارتقای قدرت انسان در ساختار روایی فانتزی، هرچند در قالب ریاضی به سمت بینهایت میل کند همچنان تغییری در سطح امکان است و هرگز مرز هستیشناختی غیرقابلعبور میان خالق و مخلوق را نقض نمیکند. ادعای الوهیت مخلوق، تناقض ذاتی و محال عقلی است.
باورهای شینتوئیستی حاضر در این داستان، نظیر حضور مدیران طبقات به عنوان خدایان فولکلوریک و توزیع قدرت در عناصر طبیعی مانند شینسو، با مفهوم توحید افعالی در تضاد مستقیم قرار دارد. در بینش توحیدی، هیچ اراده و قدرت مستقلی در عالم جز اراده پروردگار عمل نمیکند. تکثرگرایی(Polytheism) فاقد انسجام عقلی است؛ زیرا تعدد خدایان ضرورتاً نیازمند مرزبندی و محدودیت قدرت آنان نسبت به یکدیگر است، حال آنکه ذات الهی نامحدود و نامتناهی است.
برای مطالعۀ بیشتر: نقد انیمۀ بهشت جهنمی | هفت خدا!
مفاهیم بودیستی داستان، صعود از برج را نمادی از مسیر روشنگری، شکستن کارما و رهایی از چرخۀ رنج معرفی میکنند. قهرمان داستان با اتکا به نیروی درونی خویش، مدارج کمال را طی کرده و قصد دارد به جایگاه خدا دست یابد. در فلسفۀ اسلامی، کمال انسان در تقرب به پروردگار و درک عمیق بندگی تجلی مییابد، نه در نفی خالق و ادعای استغنا. خودبسندگی انسان و تصور رسیدن به مقام الوهیت با اتکا به ریاضت یا قدرت خود فرد، از منظر معرفتشناسی اسلامی، نوعی طغیان شناختی و توهم کمال محسوب میشود.
نظام قدرت کنفوسیوسی در داستان، مبنی بر حاکمیت مطلق پادشاه جاهاد و ده خانواده بزرگ بر اساس خون، وراثت و سلسلهمراتب خشک هم با مبانی انسانشناسی اسلامی مغایرت جدی دارد. در اندیشۀ اسلامی، برتری انسانها بر اساس نژاد، خون یا قدرت مادی کاملاً مردود است. معیار کرامت، منحصراً تقوا و پرهیزگاری است. حاکمیت مطلق تنها از آن خداوند است و هرگونه سیستم طبقاتی که انسانها را به ارباب مطلق و بنده تقسیم کند ناقض حریت ذاتی انسان است.
در نهایت، ایدۀ اصلی این انیمه بازتابی از میل اسطورهای بشر به قدرت نامحدود و جاودانگی است. با این حال، در دستگاه معرفتی اسلام که بر پایههای مستحکم عقلی استوار است، کمال بشری در اتصال به منبع لایزال هستی معنا مییابد، نه در تصاحب جایگاه او. تفکر عقلانی و منطقی نمیپذیرد موجودی محدود بتواند با طی کردن مراتب فیزیکی یا متافیزیکی، از دایره معلولیت خارج شده و در جایگاه علتالعلل قرار گیرد.
فرجام سخن
رویارویی با پدیدههای نوظهور هنری در مقیاس جهانی، نیازمند گذار از موضع انفعال به رویکردی انتقادی و هوشمندانه است. مخاطب امروز باید به سلاح سواد شناختی در رسانه مجهز گردد تا بتواند در مواجهه با سیلاب محتوای وارداتی، مرز میان سرگرمی و القائات پنهان ایدئولوژیک را تشخیص دهد. پرورش این مهارت راهبردی باعث میشود ذهنیت تماشاگر از تسخیر شدن توسط انگارههای وهمآلود مصون بماند و ظرفیت تحلیل نشانهشناختی در لایههای زیرین محصولات صنایع فرهنگی ارتقا یابد.
پاسخ ایجابی به چنین چالشی، معماری دنیاهای بدیع تخیلی و داستانپردازی برآمده از خرد توحیدی و حکمت اصیل است. هنرمندان و تولیدکنندگان داخلی باید با مطالعۀ دقیق مکانیزمهای اثربخشی آثار بینالمللی، دست به خلق روایتهایی بزنند که پاسخگوی نیاز فطری نسل جوان به ماجراجویی و کشف امور در زندگی بهصورت آموزنده باشد. تلفیق فناوریهای نوین پویانمایی با غنای ادبیات اسلامی و فارسی ما میتواند بستری برای زایش الگوهایی فراهم آورد که مسیر تعالی را بر مدار عقلانیت و فضایل اخلاقی طی میکنند.
توسعۀ زیرساختهای اقتصاد رسانه و بنا نهادن زیستبومهای چندرسانهای، ضرورت غیرقابلانکار برای استمرار حضور در بازارهای فرهنگ و رقابت با آن در عرصۀ جهانی محسوب میشود. همانگونه که شبکههای درهمتنیدۀ مجازی و رسانهای در شرق آسیا توانستهاند چرخههای عظیم مالی ایجاد کنند، صنایع خلاق بومی نیز باید به سمت تولیدات همافزا حرکت نمایند. تبدیل ایدههای روایی به سرمایههای پایدار فکری، منوط به همگرایی هوشمندانه نهادهای سرمایهگذار، پلتفرمهای نشر دیجیتال و استعدادهای جوان است.
میل بینهایتطلب انسان، گوهری ارزشمند در ضمیر ناخودآگاه است که اگر در مسیر صحیح هدایت نشود، سرابی از جاهطلبیهای پوچ یا انحراف از مسیر درست را پدید میآورد. رسالت اصلی متولیان حوزۀ اندیشه، جهتدهی به این عطش ذاتی به سوی سرچشمههای روشن معرفت است. با ارائۀ جایگزینهای غنی، پرکشش و دارای فرم استاندارد، میتوان ذائقۀ مخاطب را به سمت درک عمیقتری از جایگاه خویش در نظام آفرینش سوق داد؛ مسیری که سرانجام آن سقوط در گرداب تباهی نبوده و رسیدن به آرامش در پرتو اتصال به حقیقت حق تعالی خواهد بود.
منابع:
“Crunchyroll Reveals First Slate of Crunchyroll Originals”. Crunchyroll. February 25, 2020. Archived from the original on June 17, 2020. Retrieved February 26, 2020. https://www.crunchyroll.com/animenews/2020/02/25/crunchyroll-reveals-first-slate-of-crunchyroll-originals Archived at: https://web.archive.org/web/20200617093408/https://www.crunchyroll.com/anime-news/2020/02/25/crunchyroll-reveals-first-slate-of-crunchyroll-originals
Pineda, Rafael Antonio. “Aniplus Asia Airs Tower of God, Kakushigoto, Princess Connect Anime”. Anime News Network. March 23, 2020. Archived from the original on November 30, 2020. Retrieved March 31, 2020. https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-03-23/aniplus-asia-airs-tower-of-god-kakushigoto-princess-connect-anime/.157835 Archived at: https://web.archive.org/web/20201130131532/https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-03-23/aniplus-asia-airs-tower-of-god-kakushigoto-princess-connect-anime/.157835
“웹툰 ‘신의 탑’ 탄생 이유 무엇?…‘시선 집중’”. Herald Corp (in Korean). July 6, 2015. Archived from the original on March 23, 2016. Retrieved April 23, 2020. http://biz.heraldcorp.com/view.php?ud=20150706000049 Archived at: https://web.archive.org/web/20160323191433/http://biz.heraldcorp.com/view.php?ud=20150706000049
Lim, Ji-seon. “0.03%의 확률…‘신의 탑’ 쌓은 ‘신의 손’” [0.03% probability, build a ‘Tower of God’ by ‘Hand of God’]. The Hankyoreh (in Korean). Frankfurt: The Hankyoreh. October 17, 2013. Archived from the original on October 28, 2019. Retrieved February 13, 2014. http://www.hani.co.kr/arti/culture/book/607516.html Archived at: https://web.archive.org/web/20191028215501/http://www.hani.co.kr/arti/culture/book/607516.html
“Korean Web Manga Tower of God Gets TV Anime in Spring 2020”. Crunchyroll. March 2, 2020. Archived from the original on April 9, 2020. Retrieved March 2, 2020. https://www.crunchyroll.com/en-gb/anime-news/2020/02/06/korean-web-manga-tower-of-god-gets-tv-anime-in-spring-2020 Archived at: https://web.archive.org/web/20200409065522/https://www.crunchyroll.com/en-gb/anime-news/2020/02/06/korean-web-manga-tower-of-god-gets-tv-anime-in-spring-2020
“Popular Mobile Webcomic Service, WEBTOON, Debuts in the United States and Worldwide”. PR Newswire (Press release). July 2, 2014. Archived from the original on December 7, 2019. Retrieved April 29, 2020. http://www.prnewswire.com/news-releases/popular-mobile-webcomic-service-line-webtoon-debuts-in-the-united-states-and-worldwide-265512371.html Archived at: https://web.archive.org/web/20191207160037/https://www.prnewswire.com/news-releases/popular-mobile-webcomic-service-line-webtoon-debuts-in-the-united-states-and-worldwide-265512371.html
@iyoungcom_2. “🎉드디어 <신의 탑> 1, 2권이 동시 출간됩니다!!🎉 <신의 탑> 출간을 기념하여 트위터에서 이벤트를 시작합니다!💕 본 게시물을 RT + 팔로우 해주신 분들 중 3분을 추첨하여 <신의 탑> 1권을 보내드립니다! 많은 참여 부탁드립니다~😍”. Twitter, November 4, 2019. Retrieved April 21, 2020. https://twitter.com/iyoungcom_2/status/1191157424490549248
Pineda, Rafael Antonio. “New ‘Webtoon Unscrolled’ Imprint Unveiled With Tower of God Manhwa”. Anime News Network. November 18, 2021. Archived from the original on November 18, 2021. Retrieved November 18, 2021. https://www.animenewsnetwork.com/news/2021-11-18/new-webtoon-unscrolled-imprint-unveiled-with-tower-of-god-manhwa/.179677 Archived at: https://web.archive.org/web/20211118142039/https://www.animenewsnetwork.com/news/2021-11-18/new-webtoon-unscrolled-imprint-unveiled-with-tower-of-god-manhwa/.179677
신의 탑 1 [Tower of God 1]. Naver Book Database. Archived from the original on March 12, 2022. Retrieved April 21, 2020. https://book.naver.com/bookdb/book_detail.nhn?bid=15703059 Archived at: https://web.archive.org/web/20220312100629/https://book.naver.com/bookdb/book_detail.nhn?bid=15703059
신의 탑 2 [Tower of God 2]. Naver Book Database. Archived from the original on March 18, 2022. Retrieved April 23, 2020. https://book.naver.com/bookdb/book_detail.nhn?bid=15703061 Archived at: https://web.archive.org/web/20220318032029/https://book.naver.com/bookdb/book_detail.nhn?bid=15703061
신의 탑 3 [Tower of God 3]. Naver Book Database. Archived from the original on March 8, 2022. Retrieved June 24, 2020. https://book.naver.com/bookdb/book_detail.nhn?bid=16363289 Archived at: https://web.archive.org/web/20220308081928/https://book.naver.com/bookdb/book_detail.nhn?bid=16363289
신의 탑 4 [Tower of God 4]. Naver Book Database. Archived from the original on March 8, 2022. Retrieved June 24, 2020. https://book.naver.com/bookdb/book_detail.nhn?bid=16363290 Archived at: https://web.archive.org/web/20220308073514/https://book.naver.com/bookdb/book_detail.nhn?bid=16363290
신의 탑 5 [Tower of God 5]. Naver Book Database. Archived from the original on April 17, 2022. Retrieved May 9, 2021. https://book.naver.com/bookdb/book_detail.nhn?bid=17727059 Archived at: https://web.archive.org/web/20220417005259/https://book.naver.com/bookdb/book_detail.nhn?bid=17727059
신의 탑 6 [Tower of God 6]. Naver Book Database. Archived from the original on May 15, 2021. Retrieved May 15, 2021. http://book.naver.com/bookdb/book_detail.nhn?bid=17726959 Archived at: https://web.archive.org/web/20210515005613/https://book.naver.com/bookdb/book_detail.nhn?bid=17726959
신의 탑 7 [Tower of God 7]. Naver Book Database. Archived from the original on April 13, 2022. Retrieved July 21, 2021. https://book.naver.com/bookdb/book_detail.nhn?bid=20701314 Archived at: https://web.archive.org/web/20220413153528/https://book.naver.com/bookdb/book_detail.nhn?bid=20701314
신의 탑 8 [Tower of God 8]. Naver Book Database. Archived from the original on April 13, 2022. Retrieved July 21, 2021. https://book.naver.com/bookdb/book_detail.nhn?bid=20701315 Archived at: https://web.archive.org/web/20220413153505/https://book.naver.com/bookdb/book_detail.nhn?bid=20701315
신의 탑 9 [Tower of God 9]. Naver Book Database. Archived from the original on April 18, 2022. Retrieved April 13, 2022. https://book.naver.com/bookdb/book_detail.naver?bid=22292575 Archived at: https://web.archive.org/web/20220418210937/https://book.naver.com/bookdb/book_detail.naver?bid=22292575
신의 탑 10 [Tower of God 10]. Naver Book Database. Retrieved August 12, 2022. https://book.naver.com/bookdb/book_detail.naver?bid=22610722
신의 탑 11 [Tower of God 11]. Naver Book Database. Archived from the original on December 2, 2022. Retrieved December 2, 2022. https://search.shopping.naver.com/book/catalog/35937535621 Archived at: https://web.archive.org/web/20221202131225/https://search.shopping.naver.com/book/catalog/35937535621
신의 탑 12 [Tower of God 12]. Naver Book Database. Archived from the original on March 30, 2023. Retrieved March 30, 2023. https://search.shopping.naver.com/book/catalog/38708373619 Archived at: https://web.archive.org/web/20230330113622/https://search.shopping.naver.com/book/catalog/38708373619
신의 탑 13 [Tower of God 13]. Naver Book Database. Archived from the original on August 1, 2023. Retrieved August 1, 2023. https://search.shopping.naver.com/book/catalog/41120983621 Archived at: https://web.archive.org/web/20230801133800/https://search.shopping.naver.com/book/catalog/41120983621
신의 탑 14 [Tower of God 14]. Naver Book Database. Retrieved January 23, 2024. https://search.shopping.naver.com/book/catalog/45397408622
신의 탑 15 [Tower of God 15]. Naver Book Database. Retrieved June 16, 2024. https://search.shopping.naver.com/book/catalog/47879283619
신의 탑 16 [Tower of God 16]. Naver Book Database. Retrieved August 4, 2024. https://search.shopping.naver.com/book/catalog/49335174618
신의 탑 17 [Tower of God 17]. Naver Book Database. Retrieved November 6, 2024. https://search.shopping.naver.com/book/catalog/51016555629
신의 탑 18 [Tower of God 18]. Naver Book Database. Retrieved February 6, 2025. https://search.shopping.naver.com/book/catalog/52521967712
신의 탑 19 [Tower of God 19]. Naver Book Database. Retrieved July 17, 2025. https://search.shopping.naver.com/book/catalog/55713031017
신의 탑 20 [Tower of God 20]. Naver Book Database. Retrieved February 6, 2026. https://search.shopping.naver.com/book/catalog/58685289302
“모바일 게임 ‘신의 탑 with 네이버웹툰’ 정식 서비스 시작”. BizFact. February 18, 2016. Archived from the original on January 4, 2023. Retrieved March 17, 2016. http://news.tf.co.kr/read/economy/1626346.htm Archived at: https://web.archive.org/web/20230104215047/http://news.tf.co.kr/read/economy/1626346.htm
“‘신의 탑 with 네이버웹툰’ 정식 서비스 시작”. PlayForum. February 18, 2016. Archived from the original on March 25, 2016. Retrieved March 17, 2016. http://www.playforum.net/webzine/news/view/10999 Archived at: https://web.archive.org/web/20160325062840/http://www.playforum.net/webzine/news/view/10999
Park, Ga-hyun. “네이버 웹툰 ‘신의탑’ 꾸준한 인기…게임까지”. Maeil Business Newspaper (in Korean). March 14, 2016. Archived from the original on March 12, 2022. Retrieved April 28, 2020. https://www.mk.co.kr/news/it/view/2016/03/191863/ Archived at: https://web.archive.org/web/20220312164346/https://www.mk.co.kr/news/it/view/2016/03/191863/
“[이슈] 웹툰 슈퍼히어로RPG ‘히어로칸타레’, ‘SEASON 1. 신의 탑’ 사전예약 50만 돌파”. Daily e-Sports (in Korean). April 17, 2019. Archived from the original on July 25, 2020. Retrieved April 28, 2020. https://news.naver.com/main/read.nhn?oid=347&aid=0000130026 Archived at: https://web.archive.org/web/20200725200036/https://news.naver.com/main/read.nhn?oid=347&aid=0000130026
Hornshaw, Phil. “Tower Of God: Great Journey Releases This Winter In North America, Europe”. GameSpot. September 8, 2022. Archived from the original on September 9, 2022. Retrieved December 12, 2023. https://www.gamespot.com/articles/tower-of-god-great-journey-releases-this-winter-in-north-america-europe/1100-6507202/ Archived at: https://web.archive.org/web/20220909221709/https://www.gamespot.com/articles/tower-of-god-great-journey-releases-this-winter-in-north-america-europe/1100-6507202/
“Tower of God: Great Journey Launches Globally on February 14”. QooApp. February 8, 2023. Archived from the original on March 27, 2023. Retrieved December 12, 2023. https://news.qoo-app.com/en/post/148378/tower-of-god-great-journey-feb-14 Archived at: https://web.archive.org/web/20230327065050/https://news.qoo-app.com/en/post/148378/tower-of-god-great-journey-feb-14
Guillette, Kerri. “Tower of God: New World Launches July 26”. But Why Tho?. July 6, 2023. Archived from the original on July 12, 2023. Retrieved December 12, 2023. https://butwhytho.net/2023/07/tower-of-god-new-world-launches/ Archived at: https://web.archive.org/web/20230712185409/https://butwhytho.net/2023/07/tower-of-god-new-world-launches/
“Netmarble’s Tower of God: New World to Launch on July 26”. Netmarble (Press release). July 7, 2023. Archived from the original on July 15, 2023. Retrieved December 12, 2023 – via Anime News Network. https://www.animenewsnetwork.com/press-release/2023-07-07/netmarble-tower-of-god-new-world-to-launch-on-july-26/.200065 Archived at: https://web.archive.org/web/20230715063506/https://www.animenewsnetwork.com/press-release/2023-07-07/netmarble-tower-of-god-new-world-to-launch-on-july-26/.200065
Khor, Jian Wei. “SRPG Fantasy War Tactics R and Tower of God Crossover Update Live”. IGN. April 4, 2018. Retrieved December 12, 2023. https://sea.ign.com/fantasy-war/132653/news/srpg-fantasy-war-tactics-r-and-tower-of-god-crossover-update-live
「光を継ぐ者」がウェブコミックの”神之塔”とコラボ。ゲーム内に夜,ユリ,ホワイトたちが登場. 4Gamer.net (in Japanese). September 8, 2020. Retrieved December 12, 2023. https://www.4gamer.net/games/410/G041003/20200908044/
“Seven Knights Franchise Enters Tower Of God: New World In Collaboration Game Update”. Netmarble (Press release). November 29, 2023. Archived from the original on December 1, 2023. Retrieved December 12, 2023 – via Anime News Network. https://www.animenewsnetwork.com/press-release/2023-11-29/seven-knights-franchise-enters-tower-of-god-new-world-in-collaboration-game-update/.204955 Archived at: https://web.archive.org/web/20231201005327/https://www.animenewsnetwork.com/press-release/2023-11-29/seven-knights-franchise-enters-tower-of-god-new-world-in-collaboration-game-update/.204955
이기범. “한국 웹툰은 ‘마블’이 될 수 있을까”. Bloter (in Korean). August 5, 2019. Archived from the original on February 15, 2020. Retrieved April 2, 2020. http://www.bloter.net/archives/348696 Archived at: https://web.archive.org/web/20200215175130/http://www.bloter.net/archives/348696
Hodgkins, Crystalyn. “Crunchyroll Unveils 7 ‘Crunchyroll Originals’ Works Including Tower of God, Noblesse, God of High School”. Anime News Network. February 25, 2020. Archived from the original on August 15, 2023. Retrieved February 25, 2020. https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-02-25/crunchyroll-unveils-7-crunchyroll-originals-works-including-tower-of-god-noblesse-god-of-high-school/.156748 Archived at: https://web.archive.org/web/20230815071846/https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-02-25/crunchyroll-unveils-7-crunchyroll-originals-works-including-tower-of-god-noblesse-god-of-high-school/.156748
“Aniplex Subsidiary Rialto Entertainment Works on Tower of God Animated Work”. Anime News Network. February 10, 2020. Archived from the original on March 4, 2020. Retrieved February 11, 2020. https://www.animenewsnetwork.com/daily-briefs/2020-02-10/aniplex-subsidiary-rialto-entertainment-works-on-tower-of-god-animated-work/.156314 Archived at: https://web.archive.org/web/20200304051352/https://www.animenewsnetwork.com/daily-briefs/2020-02-10/aniplex-subsidiary-rialto-entertainment-works-on-tower-of-god-animated-work/.156314
Aniplus [@ANIPLUSTV]. “【2020년 애니플러스 2분기 신작 방영 안내】 『신의 탑』 ☞ 방영일정 : 4.1 (수) 밤 11시 첫방송 애니플러스에서 방송됩니다. 많은 시청 바랍니다. #신의탑 #towerofgod #신의탑애니 #신탑애니”. Twitter, March 20, 2020. Retrieved April 2, 2020. https://twitter.com/ANIPLUSTV/status/1240881468852719617
Mateo, Alex. “Tower of God Anime Has 13 Episodes”. Anime News Network. April 2, 2020. Archived from the original on April 2, 2020. Retrieved April 2, 2020. https://www.animenewsnetwork.com/daily-briefs/2020-04-02/tower-of-god-anime-has-13-episodes/.158235 Archived at: https://web.archive.org/web/20200402200336/https://www.animenewsnetwork.com/daily-briefs/2020-04-02/tower-of-god-anime-has-13-episodes/.158235
신의 탑 (한국어더빙). Naver. Archived from the original on June 27, 2020. Retrieved April 2, 2020. https://serieson.naver.com/broadcasting/detail.nhn?productNo=4977835 Archived at: https://web.archive.org/web/20200627221855/https://serieson.naver.com/broadcasting/detail.nhn?productNo=4977835
“Crunchyroll Reveals Tower of God Anime’s Video, Cast, Staff”. Anime News Network. February 28, 2020. Archived from the original on April 9, 2020. Retrieved February 29, 2020. https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-02-28/crunchyroll-reveals-tower-of-god-anime-video-cast-staff/.156958 Archived at: https://web.archive.org/web/20200409074533/https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-02-28/crunchyroll-reveals-tower-of-god-anime-video-cast-staff/.156958
Sherman, Jennifer. “Tower of God Anime’s Video Reveals Stray Kids Opening Song”. Anime News Network. March 25, 2020. Archived from the original on March 25, 2020. Retrieved March 25, 2020. https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-03-25/tower-of-god-anime-video-reveals-stray-kids-opening-song/.157925 Archived at: https://web.archive.org/web/20200325163542/https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-03-25/tower-of-god-anime-video-reveals-stray-kids-opening-song/.157925
“Tower of God Anime Debuts as Crunchyroll Original April 1”. Crunchyroll. February 25, 2020. Archived from the original on June 17, 2020. Retrieved February 25, 2020. https://www.crunchyroll.com/anime-news/2020/02/25-1/tower-of-god-anime-debuts-as-crunchyroll-original-this-april Archived at: https://web.archive.org/web/20200617093958/https://www.crunchyroll.com/anime-news/2020/02/25-1/tower-of-god-anime-debuts-as-crunchyroll-original-this-april
Mejias, Nicole. “The Wild and Wonderful World of WEBTOON Series”. Crunchyroll. June 6, 2020. Archived from the original on June 6, 2020. Retrieved January 3, 2021. https://www.crunchyroll.com/anime-feature/2020/06/06/the-wild-and-wonderful-world-of-webtoon-series Archived at: https://web.archive.org/web/20200606202053/https://www.crunchyroll.com/anime-feature/2020/06/06/the-wild-and-wonderful-world-of-webtoon-series
“Crunchyroll and VIZ Media to Bring BURN THE WITCH, Tower of God, JUJUTSU KAISEN, and More to Home Video”. Crunchyroll. March 30, 2021. Archived from the original on March 30, 2021. Retrieved March 30, 2021. https://www.crunchyroll.com/anime-news/2021/03/30/crunchyroll-and-viz-media-to-bring-burn-the-witch-tower-of-god-jujutsu-kaisen-and-more-to-home-video Archived at: https://web.archive.org/web/20210330162452/https://www.crunchyroll.com/anime-news/2021/03/30/crunchyroll-and-viz-media-to-bring-burn-the-witch-tower-of-god-jujutsu-kaisen-and-more-to-home-video
Viz Media [@vizmedia]. “Cover reveal! 🐢 This is the story of the beginning and the end of Rachel, the girl who climbed the tower so she could see the stars, and Bam, the boy who needed nothing but her. Tower of God: The Complete Season releases January 18th on Blu-ray!”. Twitter, November 16, 2021. Retrieved November 17, 2021. https://twitter.com/vizmedia/status/1460789805160321026
Loo, Egan. “Tower of God Anime Gets 2nd Season”. Anime News Network. August 6, 2022. Archived from the original on August 6, 2022. Retrieved August 6, 2022. https://www.animenewsnetwork.com/news/2022-08-06/tower-of-god-anime-gets-2nd-season/.188432 Archived at: https://web.archive.org/web/20220806224158/https://www.animenewsnetwork.com/news/2022-08-06/tower-of-god-anime-gets-2nd-season/.188432
Mateo, Alex. “Tower of God Season 2’s Sneak Peek Video Reveals NiziU Songs, Revamped Staff, More Cast”. Anime News Network. March 23, 2024. Retrieved March 23, 2024. https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-03-23/tower-of-god-season-2-sneak-peek-video-reveals-niziu-songs-revamped-staff-more-cast/.209095
Loo, Egan. “Tower of God Season 2 to Premiere on July 7”. Anime News Network. June 11, 2024. Archived from the original on June 12, 2024. Retrieved June 12, 2024. https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-06-11/tower-of-god-season-2-to-premiere-on-july-7/.211817 Archived at: https://web.archive.org/web/20240612020210/https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-06-11/tower-of-god-season-2-to-premiere-on-july-7/.211817
“神之塔 -Tower of God- 工房戦 [放送情報]”. Tokyo MX (in Japanese). Retrieved December 30, 2024. https://s.mxtv.jp/anime/tog-2/episode.html
Hodgkins, Crystalyn. “Tower of God 2nd Season Anime’s Promo Video Previews NiziU’s Opening Theme”. Anime News Network. June 21, 2024. Archived from the original on June 22, 2024. Retrieved June 22, 2024. https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-06-21/tower-of-god-2nd-season-anime-promo-video-previews-niziu-opening-theme/.212278 Archived at: https://web.archive.org/web/20240622081212/https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-06-21/tower-of-god-2nd-season-anime-promo-video-previews-niziu-opening-theme/.212278
Cayanan, Joanna. “Tower of God Season 2 Anime Unveils Creditless Video for New Opening/Ending Songs (Updated)”. Anime News Network. October 2, 2024. Retrieved October 15, 2024. https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-10-02/tower-of-god-season-2-anime-unveils-creditless-video-for-new-opening-ending-songs/.216249
Gustines, George Gene. “Stan Lee and Michelle Phan Help WEBTOON, Digital Comics Site, Expand in U.S.”. The New York Times. July 5, 2015. Archived from the original on April 4, 2023. Retrieved March 3, 2017. https://www.nytimes.com/2015/07/06/business/media/free-digital-comics-site-is-expanding-in-us-with-celebrity-help.html Archived at: https://web.archive.org/web/20230404150749/https://www.nytimes.com/2015/07/06/business/media/free-digital-comics-site-is-expanding-in-us-with-celebrity-help.html



دیدگاهتان را بنویسید