روش نقد گفتمانی آستانه ورود به روش فنی‌-حکمی

دکتر ابراهیم کارگران متخصص حوزه نقد فیلم و انیمیشن در هفته دوم دوره نقد فیلم که در موسسه رسانه‌ای استاد محمدحسین فرج‌نژاد برگزار شد ضمن نقد انیمیشن «ناین» درباره ضرورت نوشتن گفت: استاد فرج‌نژاد همیشه می‌گفتند که خیلی از استادها هستند که علم در سینه‌شان هست اما توان روی کاغذ آوردن آن‌را ندارند. این در صورتی است که علمی ماندگار است که روی کاغذ بیاید. ما باید در این دوره و به طور کلی در حوزه نقد فیلم با الفبای آن آشنا شویم و بتوانیم مقاله بنویسیم و سعی کنیم که پژوهشگر تحلیلی شویم.

وی در ادامه افزود: برای تحلیل فیلم باید بر سه اصل روش، محتوا و روش مقاله‌نویسی تسلط بیابیم. این سه اصل را باید کنار هم پیش ببریم. البته تسلط کامل نداشتن بر این سه اصل نباید منجر به فعالیت نکردن گردد، بلکه باید ما کار را آغاز کنیم و در حین کار بخش زیادی از این اصل‌ها را پیش ببریم.

ابراهیم کارگران درباره شیوه مقاله‌نویسی بیان کرد: مقاله‌نویسی دارای ده بخش به شرح ذیل است؛

• عنوان
• چکیده
• کلیدواژه
• بیان مسأله
• پیشینه پژوهش
• چارچوب مفهومی/نظری
• روش تحقیق
• یافته‌های تحقیق
• نتیجه‌گیری
• منابع

وی در تکمیل بحث‌های هفته پیش دکتر اسماعیلی گفت: روش جان فیسک در سه سطح به نقد فیلم می‌پردازد. رمزگان‌های اجتماعی و فنی در جلسه پیش تدریس شد و رمزگان ایدئولوژیک اندکی ناقص ماند. این رمزگان به مفهوم‌های اصلی فیلم و مفهوم‌های فرعی آن می‌پردازد. ما باید بتوانیم به مفهوم‌های اصلی و فرعی آن پی ببریم. در این رمزگان افرادی می‌توانند موفق شوند که تخصصی داشته باشند.

نقش یادگیری سایر روش‌های نقد فیلم در فهم روش فنی حکمی

نویسنده کتاب «دین، انیمیشن و سبک زندگی» ضمن تدریس روش نقد گفتمانی گفت: در این روش به نقد کمّی مؤلفه‌های کیفی نیز اضافه گردید. در این روش به بافت هم توجه می‌شود و کاربرد اصلی آن در ریشه‌یابی فیلم‌هاست. باید بدانید که یادگیری این روش‌ها، فهم روش فنی حکمی را آسان‌تر می‌کند.

وی در انتهای جلسه با اشاره به رویکرد زبان‌شناسی در نقد گفتمانی بیان کرد: این رویکرد دارای سه دیدگاه ساختارگرا، نقش‌گرا و گفتمان انتقادی است. روش اصلی نقد گفتمانی، روش فر کلاف است. این روش دارای سه بخش تحلیل متن، بینامتن و اجتماعی است. برخی روش فِرکلاف را با روش جان فیسک تلفیق کرده‌اند که در آن دیالوگ، رفتار بازیگران و وسایل صحنه ذیل تحلیل متن بررسی می‌شود و عنوان‌ها، انگیزه و آثار کارگردان و انتخاب بازیگران ذیل بینامتن تحلیل گردیده و مکان، زمان و مفهوم‌های ایدئولوژیک ذیل تحلیل اجتماعی تعریف می‌شود.