اعتراض هنرمندان سرشناس آمریکا به رهبری جین فوندا علیه ترامپ
جین فوندا، هنرپیشه سرشناس هالیوود، با احیای روحیهای مشابه دوران مککارتیسم، در خط مقدم اعتراضی هنری علیه دولت دونالد ترامپ قرار گرفت. او به همراه چهرههای دیگری چون جون بایز و سم واترستون، در برابر «مرکز هنری کندی» نگرانی عمیق خود را نسبت به سانسور و تهاجم به متمم اول قانون اساسی ابراز کرد.
در حرکتی اعتراضی نسبت به تهدید برای آزادی بیان در دولت دونالد ترامپ، گروهی از چهرههای برجسته هنری آمریکا، با حضور جین فوندا، در واشنگتن تجمعی برگزار کردند.
جین فوندا، هنرپیشه نامدار هالیوود، طی سخنرانی خود در این گردهمایی که در برابر «مرکز هنری کندی» انجام شد، نگرانی عمیق خود را از خطرات روزافزون برای آزادی در آمریکای تحت حاکمیت ترامپ ابراز کرد.
وی در بخشی از سخنانش تأکید کرد که مردم آمریکا شاهد مواردی چون سانسور، تهدیدهای سیاسی و کوششهای رو به گسترش برای تحریف تاریخ و فرهنگ کشور از طریق ایجاد وحشت و تهاجم به متمم اول قانون اساسی هستند.
این رویداد که «اتحاد هنرمندان برای آزادی» نام داشت، میزبان چهرههای دیگری نظیر سم واترستون، روپی کور، بس کلب و جون بایز در کنار جین فوندا بود.
در ادامه جهت آشنایی مختصری با هنرمندانی که در این رویداد شرکت داشتهاند پیدا میکنید؛ جین فوندا بازیگر، نویسنده و کنشگر سیاسی بسیار مشهور آمریکایی است. او که دو بار برنده جایزه اسکار بهترین بازیگر زن شده، دارای کارنامهای درخشان در سینما و تلویزیون است که چندین دهه را در بر میگیرد. فوندا علاوه بر فعالیتهای هنری، یکی از صریحترین و پیگیرترین فعالان اجتماعی نیز شناخته میشود.
او از دهه ۱۹۶۰ در جنبشهای ضد جنگ (بهویژه جنگ ویتنام) فعالیت داشته و در سالهای اخیر یکی از چهرههای اصلی مبارزه با تغییرات اقلیمی و رهبر جنبش «جمعهها برای آتشنشانی» شده است که هدف آن افزایش آگاهی درباره بحران آب و هواست.
سم واترستون نیز که در این رویداد حضور داشت یک بازیگر کهنهکار و تحسینشده سینما، تئاتر و تلویزیون آمریکاست. بسیاری او را با نقش نمادین «جک مککوی» در سریال طولانی و محبوب «نظم و قانون» (Law & Order) به یاد میآورند. او برای نقشآفرینیهایش نامزد جوایز متعددی از جمله اسکار، امی و گلدن گلوب شده است.
واترستون نیز مانند جین فوندا، یک فعال اجتماعی است و بهویژه در زمینه حفاظت از محیط زیست و حقوق پناهندگان فعالیت میکند. او بارها در تظاهرات مربوط به تغییرات اقلیمی، از جمله در کنار جین فوندا، شرکت کرده و دستگیر شده است.
روپی کور شاعر، نویسنده و هنرمند هندی-کانادایی است. او با انتشار اشعار کوتاه و احساسی خود که اغلب با طراحیهای مینیمالیستی همراه است، در شبکههای اجتماعی مانند اینستاگرام به شهرت جهانی رسیده است.
بس کلب نیز نویسنده کمدی و طنزپرداز آمریکایی است که برای کارش در تلویزیون و دنیای ادبیات شناخته میشود. او نویسنده برنامه تلویزیونی معروف «جیمی کیمل لایو!» بوده و برای آن نامزد دریافت جایزه امی شده است.
کلب همچنین به خاطر کتاب خاطرات پرفروشش با عنوان «هیچکس این را به تو نخواهد گفت جز من» (Nobody Will Tell You This But Me) که ادای احترامی به مادربزرگش است، مورد تحسین منتقدان قرار گرفته است. او با قلم طنزآمیز و تیز خود، اغلب در مورد مسائل اجتماعی و سیاسی اظهار نظر میکند.
جون بایز همچنین یک خواننده، ترانهسرا، موسیقیدان و فعال حقوق بشر آمریکایی است. او از چهرههای کلیدی موسیقی فولک (محلی) در دهه ۱۹۶۰ بود و جایگاه شخصیتی از جنبشهای اعتراضی آن دوران را دارد. بایز در جنبش حقوق مدنی در کنار مارتین لوتر کینگ جونیور راهپیمایی کرد، در جشنواره تاریخی وودستاک اجرا نمود و همواره از موسیقی خود به عنوان ابزاری برای ترویج صلح، عدم خشونت و حقوق بشر در سراسر جهان استفاده کرده است. او یکی از تأثیرگذارترین هنرمندان-کنشگران تمام دوران به شمار میرود.
جین فوندا که اکنون ۸۸ سال دارد، از جمله شخصیتهایی است که در پاییز گذشته به احیای مجدد «کمیته متمم اول» کمک کرد. این کمیته، ابتکاری به جا مانده از دوران مککارتیسم در دهه ۱۹۵۰ است که توسط پدر او، هنری فوندا، با هدف پاسداری از آزادی بیان در مقابل سرکوب و تهاجم پایهگذاری شده بود.
دوران مککارتیسم به فعالیتهای سناتور جوزف مککارتی در دهه ۱۹۵۰ اشاره دارد که به یکی از بحثبرانگیزترین دورههای تاریخ آمریکا تبدیل شد. مککارتی در جریان جنگ سرد با اتحاد جماهیر شوروی، فضایی از وحشت و سوءظن عمومی ایجاد کرد و اتهامات کمونیست بودن یا هواداری از شوروی را متوجه طیف وسیعی از افراد، از هنرمندان و نویسندگان گرفته تا کارمندان دولتی و شهروندان عادی، ساخت.
این جو سرکوبگرانه منجر به اخراج دهها نفر، قرار گرفتن نام بسیاری در «لیست سیاه هالیوود» و بازجوییهای متعدد در کنگره شد. این دوره که با سرکوب گسترده آزادی بیان و تعقیب مخالفان سیاسی شناخته میشود، به عنوان یکی از فصول تاریک دموکراسی در آمریکا ثبت شده است.
این هنرمند در ادامه سخنانش در برابر مرکز کندی افزود: «در حال حاضر، شاهد ممنوعیت کتابها و برچیده شدن لوحها و بناهای یادبودی هستیم که بازگوکننده وقایع تاریخی هستند؛ وقایعی که دولت فعلی علاقهای به یادآوریشان ندارد.»
هم جین فوندا و هم جون بایزِ ۸۵ ساله، پیشینهای طولانی در فعالیتهای مدنی و اعتراضی دارند. بایز به عنوان یکی از منتقدان جدی جنگ ویتنام شناخته میشود، به طوری که در سال ۱۹۶۷، به دلیل مواضع ضدجنگ، از برگزاری کنسرت در «کانستتیوشن هال» منع شد و در واکنش، اجرایی رایگان را در مجاورت بنای یادبود واشنگتن برای عموم برگزار نمود.
فعالیتهای اعتراضی فوندا در سالهای اخیر تداوم داشته است، از جمله بازداشتهای مکرر وی در سال ۲۰۱۹ طی تظاهرات مربوط به بحران تغییرات اقلیمی.
انتخاب مرکز کندی به عنوان محل این تجمع، هرچند که این مرکز هدف مستقیم اعتراضات نبود، کاملاً معنادار بود. از ابتدای دور دوم ریاستجمهوری ترامپ، این مرکز فرهنگی با چالشها و تنشهای فراوانی مواجه شده است؛ از جمله بحثوجدلها بر سر نام، برنامههای اجرایی، کارکنان و پروژههای بازسازی آن. به باور منتقدان، سیاستهای رئیسجمهور موجب خدشهدار شدن اعتبار و جایگاه فرهنگی این مؤسسه شده است.
در مقابل، کاخ سفید با انتشار بیانیهای به این حرکت اعتراضی واکنش نشان داد و ادعا کرد که معترضان، سهم دولت در بهبود و اصلاح مرکز کندی را نادیده میگیرند. در این بیانیه آمده است: «پرزیدنت ترامپ در تلاش است تا مرکز ترامپ-کندی را به برترین مجموعه هنرهای نمایشی در سطح جهان برای تمام مردم آمریکا تبدیل کند و سخنان جین فوندا برای هیچکس اهمیتی ندارد.»
جون بایز که خود در سال ۲۰۲۱ مفتخر به دریافت جایزه مرکز کندی شده بود، خطاب به جمعیت گفت: «به فکر بازگرداندن جایزهام افتادم، اما دریافتم که چنین کاری به منزله قبول شکست و تسلیم شدن در مقابل یک قلدر و دیکتاتور است که قصد دارد آزادی و نشاط را از ما سلب کند.»
همزمان، در همین هفته، ائتلافی از مؤسسات فرهنگی و معماری با تنظیم یک شکایتنامه قضایی، اقدام دولت برای تعطیل کردن مرکز به بهانه بازسازی را فاقد وجاهت قانونی دانستند. این در حالی است که پیش از این، ریچارد گرنل، مدیر مرکز، پس از تنها یک سال مدیریت که با کنارهگیری هنرمندان و نهادهای مختلف به دلیل نگرانی از دخالتهای دولتی همراه بود، از مقام خود استعفا داده بود.
علاوه بر این، روز پنجشنبه، مرکز کندی فاز اول اخراج کارکنان خود را کلید زد. جین فوندا در سخنرانی خود به این مسئله اشاره کرده بود و تعدادی از حاضران در تجمع نیز از کارمندان پیشین همین مرکز بودند.
جین فوندا در بخش پایانی سخنان خود نتیجهگیری کرد: «این سنگر ارزشمند هنر، امروز نمادی از وقایع جاری در سرتاسر آمریکا شده است.»
تجمع اعتراضی هنرمندان در برابر «مرکز کندی» هسته اصلی پیام آنها را شکل میداد. همانطور که جین فوندا اشاره کرد، این مرکز به نمادی کوچک از یک درگیری بزرگتر در سراسر آمریکا تبدیل شده است.
وقایعی چون استعفای مدیر مرکز به دلیل دخالتهای دولتی، شکایت قانونی نهادهای فرهنگی و اخراج کارکنان، تهدیدهای انتزاعی مانند «سانسور» را واقعیتی ملموس و قابل مشاهده کرده است. برخلاف آنچه برخی هنرمندان ایرانی اصرار دارند، این گزارش نمونهای بود از دخالتهای مکرر نهادهای دولتی آمریکایی در امور هنرمندان که باعث شده صدای اعتراض برخی از هنرمندان آزادۀ آمریکایی بلند شود.
دیدگاهتان را بنویسید