پاسخ به شایعات | آیا ترامپ می‌خواهد خلیج فارس را خلیج ترامپ بنامد؟

انتشار شایعه‌ای مبنی بر قصد دونالد ترامپ برای تغییر نام «خلیج فارس» بار دیگر حساسیت ایرانیان بر سر این هویت تاریخی را برانگیخت اما بررسی‌های دقیق نشان می‌دهد که این ادعا از اساس نادرست بوده و ریشه در یک برداشت اشتباه از سخنان او درباره «خلیج مکزیک» دارد. این ماجرا، در حالی که کذب بودن آن به سرعت آشکار شد، فرصتی است برای بازخوانی اسناد چندهزارساله اثبات‌کننده اصالت نام خلیج فارس.

اخیراً ادعایی در فضای مجازی منتشر شده مبنی بر اینکه دونالد ترامپ در مصاحبه‌ای با شبکه فاکس نیوز، از قصد خود برای تغییر نام «خلیج فارس» به «خلیج ترامپ» سخن گفته است.

بررسی‌های دقیق نشان می‌دهد که این ادعا فاقد اعتبار است. در مصاحبه مذکور، موضوع بحث «خلیج مکزیک» بوده و هیچ‌گونه اشاره‌ای به خلیج فارس نشده است. بنابراین، شایعه مطرح شده از اساس کذب بوده و بر پایه یک برداشت نادرست شکل گرفته است.

ایرانیان روی نام خلیج فارس غیرت دارند اما شایعۀ مطرح شده از اساس کذب بوده و علت اینکه این شایعه دست به دست میشود همین عصبانیت و ناراحتی ایرانیان از تلاش دشمن برای تغییر نام آن است.

نام «خلیج فارس» یکی از کهن‌ترین نام‌های جغرافیایی ثبت‌شده در جهان است. این عنوان در بسیاری از متون باستانی، از جمله نوشته‌های جغرافی‌دانان یونانی و رومی مانند هرودوت، استرابون و بطلمیوس، با معادل‌هایی مانند «Persian Gulf» یا «Sinus Persicus» دیده می‌شود.

در این منابع، این پهنه آبی به سرزمین‌های پارس در ساحل شمالی آن نسبت داده شده و به همین دلیل این نام در نقشه‌ها و متون تاریخی تثبیت شده است.

در طول قرون بعد نیز جغرافی‌دانان و نقشه‌نگاران در تمدن‌های مختلف، از جهان اسلام گرفته تا اروپا، همین نام یا معادل‌های آن را در آثار خود به کار برده‌اند.

در کتاب‌های جغرافیایی دانشمندانی مانند اصطخری، ابن‌حوقل و مقدسی و همچنین در بسیاری از نقشه‌های اروپایی از قرون میانه تا دوره جدید، این دریا با نامی مرتبط با «فارس» ثبت شده است. تداوم این نام در منابع تاریخی باعث شده که در مطالعات تاریخی و جغرافیایی به عنوان یک نام تثبیت‌شده شناخته شود.

با شکوفایی تمدن اسلامی، دانشمندان و جغرافیدانان بزرگی همچون ابن خردادبه، مسعودی، بیرونی و ادریسی در آثار خود به طور مکرر از نام‌هایی مانند «بحر فارس» (دریای پارس) یا «خلیج فارس» برای این پهنه آبی استفاده کرده‌اند.

این استفاده گسترده در مهم‌ترین منابع علمی و جغرافیایی آن دوران که مرجع اصلی دانش در سراسر جهان محسوب می‌شد، نشان‌دهنده تداوم و تثبیت این نام در محافل علمی و فرهنگی منطقه و جهان است.

همچنین از دوران رنسانس به بعد و با پیشرفت دانش نقشه‌نگاری در اروپا، نام «خلیج فارس» (به لاتین: Sinus Persicus و به انگلیسی: Persian Gulf) به عنوان نام استاندارد این منطقه در تمامی اطلس‌ها و نقشه‌های معتبر جهانی ثبت شد.

نقشه‌نگاران برجسته‌ای مانند جراردوس مرکاتور و آبراهام اورتلیوس که از پایه‌گذاران کارتوگرافی مدرن به شمار می‌روند، در آثار خود به طور پیوسته از همین نام استفاده کردند. این رویه در قرن‌های بعد نیز ادامه یافت و در تمامی اسناد رسمی، قراردادهای بین‌المللی و مکاتبات دیپلماتیک قدرت‌های جهانی، این نام به عنوان تنها عنوان شناخته‌شده برای این خلیج به کار می‌رفت.