واکنش کریستوفر نولان به طرح تعرفه ۱۰۰ درصدی ترامپ برای تولیدات سینمایی
واکنش کریستوفر نولان به طرح تعرفه ۱۰۰ درصدی ترامپ برای تولیدات سینمایی
کریستوفر نولان در نخستین گفتوگوی رسانهای خود در جایگاه ریاست انجمن کارگردانان آمریکا (DGA) با اتخاذ موضعی محتاطانه نسبت به پیشنهاد اخیر دونالد ترامپ مبنی بر اعمال تعرفه ۱۰۰ درصدی بر فیلمهای تولید شده در خارج از ایالات متحده، از ورود به تقابل سیاسی مستقیم خودداری کرد. کارگردان فیلم «ادیسه» که خود پروژههایش را اغلب در لوکیشنهای بینالمللی مقابل دوربین میبرد، در واکنشی دیپلماتیک به جای نقد ساختار این تعرفهها، خاطرنشان کرد که طرح چنین ایدههایی از سوی رئیسجمهور باعث شکلگیری گفتوگوهای جدیتری در سطح استودیوها برای بهبود وضعیت تولید در داخل خاک آمریکا شده است.
کریستوفر نولان در نخستین مصاحبه رسمی خود پس از انتخاب به عنوان رئیس انجمن کارگردانان آمریکا، ضمن اشاره به چالشهای متعدد صنعت سرگرمی از جمله کاهش فرصتهای شغلی و گسترش هوش مصنوعی، احتمال ادغام استودیوی وارنر برادرز با نتفلیکس یا پارامونت را بررسی کرد و از دست رفتن یک استودیوی بزرگ فیلمسازی را ضربهای قابل توجه به ساختار این صنعت دانست؛ وی در حال حاضر علاوه بر مسئولیتهای صنفی، مشغول ساخت فیلم جدید خود با نام «ادیسه» است که اقتباسی از اثر حماسی هومر محسوب میشود.
نولان که در ماه سپتامبر به ریاست این اتحادیه با ۲۰,۰۰۰ عضو انتخاب شد، همزمان با پیشبرد پروژه سینمایی خود، با مسائل کلان هالیوود مواجه است. اعضای این اتحادیه با کاهش شدید فرصتهای شغلی، ظهور هوش مصنوعی و پیامدهای ادغام احتمالی وارنر برادرز دستوپنجه نرم میکنند؛ ادغامی که میتواند منجر به انحصار بیشتر در حوزه استریمینگ و ایجاد تهدید برای آینده اکرانهای سینمایی شود. نولان در این باره اظهار داشت: «ما نگرانیهای بسیار، بسیار قابل توجهی در مورد چگونگی وقوع این اتفاقات داریم. به نظر من زمان بسیار نگرانکنندهای برای صنعت است. از دست دادن یک استودیوی بزرگ، ضربه بزرگی است.»
انجمن کارگردانان آمریکا (DGA) در بهار پیشرو وارد مذاکرات با استودیوهای بزرگ خواهد شد. قرارداد فعلی این اتحادیه در تاریخ ۳۰ ژوئن، دقیقا دو هفته پیش از اکران فیلم «ادیسه» به پایان میرسد. نولان در گفتوگو با خبرنگاران در مقر اصلی DGA اولویتهای مذاکراتی صنف را شامل اشتغال، هوش مصنوعی و مراقبتهای بهداشتی عنوان کرد. وی با لحنی صریح به وجود تضاد منافع اشاره کرد و گفت: «ما باید بررسی کنیم که چگونه مدلهای جدید باعث ایجاد این گسست میان سطح تولید و هزینههای کلی مصرفکننده شدهاند.» وی هشدار داد که تغییرات تکنولوژیک نباید به بهانهای برای تضییع حقوق کارگران تبدیل شود و این مسئله را غیرقابل قبول دانست.
نولان که شهروند دو کشور بریتانیا و ایالات متحده است، در خصوص مسائل سیاسی نیز موضعگیری محتاطانهای داشت. با وجود اینکه فیلم «ادیسه» در لوکیشنهای مدیترانهای فیلمبرداری شده است، او از انتقاد مستقیم به طرح دونالد ترامپ مبنی بر اعمال تعرفه 100 درصدی بر فیلمهای ساخته شده در خارج از آمریکا خودداری کرد. وی گفت: «من نمیدانم سیستم تعرفهای چگونه کار خواهد کرد، اما باید بگویم از زمانی که رئیسجمهور ترامپ این ایدهها را مطرح کرده، گفتوگوهای جدیتری از سوی استودیوها درباره چگونگی بهبود وضعیت تولید در داخل ایالات متحده شکل گرفته است.»
تاریخچه ریاست DGA نشان میدهد که چهرههای شاخصی مانند فرانک کاپرا و جوزف مانکیویچ نیز همزمان با ساخت فیلمهایشان این مسئولیت را بر عهده داشتهاند. نولان پس از سلسلهای از کارگردانان تلویزیونی پرکار مانند پاریس بارکلی و لسلی لینکا گلتر، این سمت را عهدهدار شده است. او در پاسخ به سوالی درباره نحوه مدیریت همزمان کار و ریاست صنف، به حمایت کارکنان، هیئت مدیره و روسای پیشین اشاره کرد و آمادگی خود را برای مواجهه با چالشها اعلام نمود.
اگرچه نولان به عنوان مدافع تجربه اکران در سالنهای سینما شناخته میشود، اما به عنوان رئیس DGA نمایندگیِ گروهی را بر عهده دارد که بخش بزرگی از آنها در تلویزیون مشغول به کار هستند؛ بخشی که پس از پایان دوران موسوم به «اوج تلویزیون» (Peak TV) با مشکلات زیادی روبرو شده است. پیشنهاد خرید وارنر برادرز توسط نتفلیکس که هنوز نیازمند تایید نهادهای نظارتی است، نگرانیهایی را ایجاد کرده است.
فیلمسازان نگران از دست دادن یک توزیعکننده بزرگ هستند و فعالان تلویزیونی نیز با احتمال ادغام HBO Max در بزرگترین پلتفرم استریمینگ مواجهاند. DGA هنوز موضع رسمی در قبال این معامله نگرفته اما با نتفلیکس و پارامونت (که پیشنهاد اصلی را برای خرید استودیو ارائه داده) گفتوگو کرده است. نولان که ۹ فیلم او در آرشیو وارنر برادرز قرار دارد، گفت: «ما علاقهمندیم جزئیات بیشتری درباره نحوه اداره این امور توسط آنها بشنویم.»
در پاسخ به نگرانیها درباره آینده سالنهای سینما، تد ساراندوس، مدیرعامل مشترک نتفلیکس، متعهد شده است که پنجره اکران ۴۵ روزه را حفظ کند (در حالی که DGA خواستار ۶۰ روز است). در همین حال، دیوید الیسون، مدیرعامل پارامونت اسکایدنس، پیشنهاد حفظ پنجرههای سنتی و افزایش خروجی سینمایی استودیو به ۳۰ فیلم در سال را داده است.
نولان با بیان اینکه اینها «نشانههای امیدوارکنندهای هستند اما تعهد محسوب نمیشوند»، تصریح کرد که پنجرههای اکران مسئله اصلی نیستند. وی افزود: «پنجره اکران سینمایی به نمادی قابل درک تبدیل شده که نشان میدهد آیا وارنر برادرز به عنوان یک توزیعکننده سینمایی اداره میشود یا در یک سرویس استریم ادغام میگردد. اما واقعیت این است که مسائل بخش تلویزیون و استریمینگ برای اعضای ما اهمیت بسیار بیشتری دارد.»
انجمن DGA نه تنها کارگردانان، بلکه گروههای تولیدی شامل دستیاران کارگردان و مدیران تولید را نیز نمایندگی میکند که از کاهش تولیدات داخلی آسیب دیدهاند. این افت تولید به حدی بود که توجه ترامپ را جلب کرد. امیدواری صنعت بر این است که به جای تعرفه 100 درصدی توجه دولت به سمت ایجاد مشوقهای تولید فدرال همتراز با تخفیفهای سایر کشورها جلب شود. نولان در این باره توضیح داد: «دیدگاه ما این است که نیاز به یک تخفیف فدرال 25 درصدی با قابلیت انباشت (Stackable) وجود دارد که بتوان آن را با تخفیفهای ایالتی ترکیب کرد تا با سایر نقاط جهان که به دلیل مشوقهای عالی تولیدات را از آمریکا خارج میکنند، رقابت کنیم.»
نولان اذعان کرد که کاهش مشاغل صرفاً ناشی از رقابت خارجی نیست و تابعی از تغییر مدلهای تجاری است که اغلب به ضرر اعضای صنف تمام میشود. او اشاره کرد: «اگر به مجموع هزینهکرد مصرفکننده در رسانه و سرگرمی نگاه کنید، وضعیت بسیار باثبات است، اما ما شاهد کاهش 35 تا 40 درصدی در اشتغال اعضای خود هستیم. چرا سرمایهگذاری مجدد روی مصرفکننده انجام نمیشود؟» وی افزود که نوسانات در سطح تولید همواره وجود داشته، اما اکنون گسست بزرگی میان سطح سرمایهگذاری مصرفکننده و فرصتهای شغلی اعضا مشاهده میشود.
اتحادیههای هالیوود هرکدام بهشیوه خود با تهدید هوش مصنوعی و از دست رفتن مشاغل دستوپنجه نرم میکنند. قرارداد اخیر دیزنی با OpenAI که به کاربران مدل «سورا» اجازه میدهد با شخصیتهای این شرکت کار کنند، این تهدید را برجسته کرده است. نولان در این خصوص گفت: «من این را از نظر تثبیت اصلِ صدور مجوز (Licensing) مثبت میبینم. اما تا زمانی که مشخص نشود اعضای هر سه اتحادیه چگونه از این طریق منتفع میشوند، نمیتوان نظر قطعی داد. شرکتها زمانی حمایت اصناف را خواهند داشت که نشان دهند خالقان آثار چگونه از این فرصتهای صدور مجوز بهرهمند میشوند.»
برای DGA، هوش مصنوعی نگرانیهایی را درباره تمامیت دیدگاه کارگردان نیز ایجاد میکند. همانطور که در دهه ۱۹۸۰ اتحادیه با رنگیکردن فیلمهای سیاه و سفید مبارزه کرد، اکنون نیز مسائل مربوط به «حقوق خلاقانه» و دستکاری آثار توسط هوش مصنوعی مطرح است. نولان گفت: «شما باید در مورد نحوه استفاده از این ابزار حق رای داشته باشید.» این بحث تنها محدود به هوش مصنوعی نیست؛ نولان به عنوان یک مصرفکننده متوجه تغییر در تجربه سینمای خانگی شده است، جایی که تماشاگران به جای دیدن فیلم روی DVD یا استریم بدون وقفه آن را در پلتفرمهای دارای تبلیغات تماشا میکنند.
او خاطرنشان کرد: «اولین باری که فیلم به خانه میآید، با وقفههای تبلیغاتی همراه است. روراست بگویم، این اتفاق از دهه ۱۹۷۰ رخ نداده بود… با این فناوری جدید، ما به نوعی در حال بازگشت به آن سناریوها هستیم.»
بسیاری از این موارد در ماه مه، زمانی که DGA با «اتحادیه تهیهکنندگان فیلم و تلویزیون» (AMPTP) مذاکره میکند، روی میز خواهد بود. برخلاف رویه معمول، امسال DGA پس از انجمن بازیگران (SAG-AFTRA) و انجمن نویسندگان (WGA) وارد مذاکره میشود. برخلاف دو صنف دیگر، DGA سه سال پیش اعتصاب نکرد اما توانست اکثر شرایط مشابه را به دست آورد.
هر سه اتحادیه با گفتوگوهای دشواری درباره مسائل معیشتی و به ویژه تأمین مالی طرحهای درمانی مواجه هستند. طبق عرف، نولان در کمیته مذاکرهکننده حضور نخواهد داشت و در گفتوگوهای روزمره شرکت نمیکند، اما بدون شک در روند کلی دخیل خواهد بود. وی در پایان گفت: «ما در قبال اعضای خود مسئولیت داریم که به آینده نگاه کنیم، نوآوری را بشناسیم و تغییرات را رصد کنیم، اما همچنین باید هوشیار باشیم. ما نمیخواهیم نوآوری صرفاً بهانهای برای پرداخت دستمزد کمتر به اعضایمان باشد.»
دیدگاهتان را بنویسید