تاثیر نگاه سنتی حوزه بر دشمنشناسی طلاب
علوم حوزوی؛ مایۀ فخر شیعه
بنیامیه، قوم خبیثی که خاندان رسالت را مورد آزار بسیار قرار داده و حضرت اباعبدالله الحسین علیهالسلام را به فجیعترین شکل به شهادت رساندند، عاقبت به سرنوشت هر قوم ستمگر دیگری دچار شده و در نزاع با عباسیان به هلاکت رسیدند. نبرد دو جریان باطل در مقابل یکدیگر، موجب شد تا امام صادق علیهالسلام با محدودیتی کمتر از گذشته، به تربیت شاگرد پرداخته و دین را به طالبان علوم دینی بیاموزد. تربیت 4000 شاگرد از طرق مختلف و ارائۀ علوم مختلف به آنها، همچنان بهعنوان ستارهای پر فروغ در کارنامه شیعه درخشیده و سبب تفاخر پیروان امام صادق علیهالسلام بر سایر گروهها شده است.
مطالعۀ احوال و زندگانی قدما و بزرگان شیعه، کثرت علوم منقول از ناحیۀ ائمه معصومین علیهمالسلام را میرساند. داستانهای موجود درمورد شیخ بهایی، نمونۀ روشنی بر صدق مدعای حاضر است. کاسته شدن علوم حوزوی و تقلیل یافتن تحصیلات طلاب به فقه و اصول، کمک بسیار بزرگی به دشمن اسلام کرده و سبب عقب ماندن حوزۀ علمیه از تربیت شاگردان متخصص در زمینههای مختلف شد. علومی که اگر همچنان تدریسشان در عمر با برکت و طولانی حوزۀ علمیه ادامه داشت، سرعت پیشرفت جامعۀ اسلامی از تمام جوامع بشری جلوتر بود. نگاه عدهای از متولیان امر، نقش مهمی در این مسئله داشت.
لزوم اصلاح دروس حوزه
مطالعه و علم آموزی، وظیفۀ مسلّم هر طلبه است؛ اما محصور کردن طلبه در مطالعۀ دروس حوزوی جز ضربه به جایگاه روحانیت چیزی نصیب حوزۀ علمیه نخواهد کرد. نیاز جامعه به علوم حوزوی بر کسی پوشیده نیست و طلاب موظّند با اهتمام و جدیّت به تحصیل امور مورد نیاز مردم بپردازند. با این وجود، توسعۀ نیازهای جامعه و مسائل ضروری مردم، امروز بیش از زمانهای گذشته است و متناسب با آن، نگاه حوزویان و مطالعات آنها نیز باید تغییر کرده و به سبد آموزشی روحانیت، سرفصلهای جدیدی افزوده شود. ازجمله مسائل موردنیاز طلاب در زمان حاضر، دشمنشناسی و شناخت یهود است.
طلاب که بهسبب سختگیری بعضی از مسئولین آموزشی، نمیتوانند وقتی برای مطالعۀ غیردرسی بگذارند، در مقابل دشمن توان رزم و مقابله بهصورت جدی نخواهند داشت. روحانیت به هر میزان به سلاح علوم مسلّح شود، بدون شناخت دشمن کاری از پیش نخواهد برد. اگر تکنیکهای دشمن در نبرد شناخته نشده و هرکس بهگونهای که فکر میکند صحیح است، مبارزه کند، دشمن هیچگاه نابود نخواهد شد. چه بسا طلابی که یکدیگر را متّهم به انحراف میکنند ؛ درحالیکه دشمن در نقطهای دیگر مشغول فعالیّت بوده و از جهل طلاب سوءاستفاده میکند.
علم مقابله با دشمن در دستان حوزۀ علمیه
نگاه سنتی حوزه به عدم ورود علوم جدید و آموزش طلاب ناظر به مسائل موردنیاز، جامعه را از حوزۀ علمیه زده کرده و ایشان را از تاثیرگذاری بر مردم دور خواهد کرد. هنگامی که مردم در معرض شبهات دشمن بوده و دشمن با تلاشهای رندانه خویش، جامعه را به سمت موردنظر خود سوق میدهد، این حوزۀ علمیه است که باید با نگاه دقیق خود نفوذ دشمن را تشخیص داده و نقشههای دشمن را با شکست مواجه کند. نبود نگاه دشمنشناسانه در میان برخی از مسئولین حوزه، سبب میشود ابزار بودن علوم حوزوی برای تحقّق اهداف دین فراموش شده و طلاب مجبور شوند عمر خود را در به تحصیل صرف اختصاص دهند.
حوزۀ علمیه اگر به این باور برسد که آموزش دشمنشناسی در مدارس علمیه لازم بوده و طلاب باید با نگاه به اهداف دشمن، راه خود را مشخص کنند، علاوهبر کاربردی شدن علوم حوزوی برای طلاب، جایگاه حوزه در جامعه رشد خواهد کرد. هنگامی که علم مبارزه در دست شاگردان مکتب امام صادق علیهالسلام قرار گرفته و مردم مانند گذشته با تکیه بر روحانیت، در مقابل دشمن قد علم کنند، راه نفوذ او در جامعۀ اسلامی بسته خواهد شد. بنابراین نگاه سنتی حوزۀ علمیه اگر مانع از دشمنشناس شدن طلاب شود، دیری نمیپاید که حوزه از مسیر خویش منحرف شده و مرجعیت جامعۀ اسلامی از دستان علما و بزرگان خارج خواهد شد.
نویسنده: محمدسجاد سلیمی
دیدگاهتان را بنویسید