رویداد سینماکان چیست؟ این رویداد سینمایی مهم را بشناسیم | گزارشی از سینماکان سال ۲۰۲۶

رویداد سینماکان که هر ساله در لاس‌وگاس برگزار می‌شود، رویدادی سینمایی است که در ایران کمتر شناخته شده اما اهمیت ویژه‌ای دارد، به‌خصوص برای متخصصان سواد رسانه و نویسندگانی که در عرصۀ رصد و بررسی آثار رسانه‌ای دشمن قلم می‌زنند حائز اهمیت است چرا که در این رویداد، آثار جدیدی که کمپانی‌های هالیوودی قرار است برگزار کنند معرفی شده و حتی گاهی تریلر و بخشی از خود آثار به نمایش در می‌آید و همین موضوع همراه حواشی و مسائل قابل توجهی است. با رصد مراسم سالانۀ سینماکان با آثاری که قرار است بیاید و گاهی با سیاست‌های فرهنگی کمپانی‌ها آشنا می‌شویم. در این مطلب از سایت استاد فرج‌نژاد قصد داریم هم ماهیت این رویداد را تشریح کنیم و هم نگاهی بیندازیم به آنچه در مراسم سینماکان سال 2026 گذشت. 

رویداد سینماکان چیست؟

رویداد سینماکان(CinemaCon) یک گردهمایی سالانه صنعت فیلم در سراسر جهان است. یک رویداد بزرگ که هر سال در شهر لاس‌وگاس برگزار شده و در آن هزاران متخصص، مدیر، فیلمساز از نقاط مختلف دنیا در آن جمع می‌شوند.

این رویدادبه طور رسمی کنوانسیون انجمن ملی صاحبان سینما  با معادل انگلیسی NATO – National Association of Theatre Owners است که مهم‌ترین پلتفرم برای استودیوهای بزرگ هالیوود، سینماداران، شرکت‌های فناوری و دست‌اندرکاران صنعت سینماست تا  مطابق ادعای این مراسم آخرین دستاوردهای خود را به نمایش بگذارند و آیندۀ محصولات و آثار خود را ترسیم کنند.

این رویداد تلفیقی از یک بازار تجاری، یک سمینار آموزشی و پلتفرمی برای معرفی فیلم‌ها بوده که همراه یک جشن برای تجارت سینما است.

در هر سال، سینماکان چشم‌اندازی از آینده‌ی اکران فیلم‌ها، تحولات فناوری در سینما و چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی صنعت را ارائه می‌دهد. در این رویداد مسیر یک سال آیندۀ سینما و کمپانی‌ها مشخص می‌شود.

نگاهی به تاریخچه و ریشۀ این رویداد سینمایی

رویداد سینماکان ریشه در رویدادی قدیمی‌تر به نام «شُو وِست»(ShoWest) دارد. شُو وِست به مدت دهه‌ها گردهمایی اصلی صنعت نمایش فیلم در آمریکا شناخته می‌شد.

این رویداد از اواسط دهه‌ی 1970 میلادی آغاز به کار کرد و محفلی بود تا سینماداران آمریکایی با استودیوها و تأمین‌کنندگان تجهیزات ملاقات کنند و درباره‌ی فیلم‌های آینده اطلاعات کسب کنند.

با آغاز هزاره‌ی جدید و جهانی‌تر شدن صنعت سینما، انجمن ملی صاحبان سینما دنبال پلتفرمی وسیع‌تر و با دامنه‌ی بین‌المللی‌تر بود.

بر همین اساس، در سال 2011 میلادی، شُو وِست به «سینماکان» تغییر نام داد و تلاش کرد بین‌المللی‌ باشد. این تغییر نام و رویکرد هدفش این بود تا تمامی جنبه‌های صنعت نمایش فیلم را از فناوری‌های پیشرفته‌ی پروجکشن و صدا گرفته تا طراحی صندلی و مدل‌های جدید فروش بلیط، در بر گیرد. سینماکان یک گردهمایی است که هر ساله در هتل سزارز پالاس(Caesars Palace) لاس‌وگاس برگزار می‌شود.

بخش‌های اصلی رویداد سینماکان چیستند؟

سینماکان از چندین بخش اصلی تشکیل شده است که در ادامه با آن آشنا می‌شویم؛

معرفی‌های استودیویی و ارائه‌ی فیلم‌های جدید

این بخش از مهم‌ترین بخش‌های سینماکان است. در طول این جلسات، تمامی استودیوهای بزرگ هالیوود از جمله دیزنی، برادران وارنر، یونیورسال، پارامونت، سونی و لاینزگیت، پروژه‌هایی که قرار است در آینده عرضه کنند برای سینماداران و رسانه‌ها به نمایش می‌گذارند.

این ارائه‌ها شامل نمایش فیلم‌های اختصاصی، تریلرها و کلیپ‌هایی است که تاکنون دیده نشده‌اند. سلبریتی‌ها مشهور سینما و کارگردانان برای معرفی فیلم‌هایشان در آن حضور پیدا می‌کنند. امثال مثلا فیلم اودیسه نولان شاید پرحاشیه‌ترین و مهم‌ترین بخش این مراسم بود که 5 دقیقه از آن را نمایش دادند و همان باعث اعتراضات بسیاری شده است.

بخش نمایشگاه تجاری

نوآوری‌های تکنولوژیک سینما در این بخش به نمایش گذاشته می‌شوند و صدها شرکت، آخرین دستاوردهای خود را در زمینه‌های مختلف نمایش می‌دهند؛

این موارد شامل سیستم‌های پروجکشن مانند لیزر و آیمکس و فناوری‌های صوتی از دالبی و اتمس گرفته تا صندلی‌های لوکس، سیستم‌های فروش بلیط هوشمند، تجهیزات سالن‌های سینما و حتی نوآوری‌ها در بخش تنقلات و مواد غذایی سینما می‌شود. کلا هر آنچه به سینما مربوط می‌شود از سیر تا پیاز در این بخش پیدا می‌شود.

این نمایشگاه فرصتی برای سینماداران است تا با جدیدترین فناوری‌ها آشنا شوند و راهکارهایی برای ارتقاء تجربه‌ی تماشاگران در سالن‌های خود بیابند و البته فرصتی برای فروشندگان و عرضه‌کنندگان است تا محصولات خود را بفروشند و مشتری بیایند.

بخش سمینارها و پنل‌های آموزشی

سینماکان مانند جشنوارۀ ونیز که پیش از این به آن پرداخته بودیم شامل بخش‌های آموزشی و پنل‌های مختلف می‌شود. برنامه‌ی آموزشی این رویداد شامل سمینارها و پنل‌هایی است که موضوعات گسترده‌ای را پوشش می‌دهند؛

از تحلیل روندهای بازار و چالش‌های صنعت سینما مانند رقابت با پلتفرم‌های استریمینگ و عادات در حال تغییر مخاطبان گرفته تا استراتژی‌های بازاریابی، مدیریت نیروی انسانی و اهمیت تنوع و گوناگونی در محتوای سینمایی. کارشناسان و رهبران صنعت، دیدگاه‌های خود را به اشتراک می‌گذارند و به بحث و تبادل نظر می‌پردازند.

بخش جوایزات و تقدیرها و افتخارات

هر ساله، سینماکان از افراد و شرکت‌هایی که نقش مهمی در پیشرفت و توسعه‌ی صنعت سینما داشته‌اند، تقدیر می‌کند. جوایزی مانند ستاره‌ی سال(Star of the Year)، کارگردان سال(Director of the Year)، بهترین بازیگر نوظهور(Breakthrough Performer) و جایزه‌ی پیشگام صنعت(Pioneer of the Industry) به هنرمندان و متخصصان اهدا می‌شود.

بخش شبکه‌سازی و ارتباطات

یکی از جنبه‌های شاید کمتر آشکار این رویداد است اما بسیار مهم است. در این رویداد محیطی فراهم می‌شود که در آن سینماداران از شهرهای کوچک و بزرگ، مدیران استودیوهای جهانی، تأمین‌کنندگان تجهیزات، بازاریابان و فعالان صنعت سینما بتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند و معاملات تجاری انجام دهند و به طور کل باعث هم‌افزایی یکدیگر شوند.

این مواردی که ذکر شد با آنکه در حال شناخت یکی از رویدادهای سینمایی سینمای غرب و دشمن هستیم اما می‌تواند برای مدیران و مجریان کلان ما نیز آموزنده باشد تا مراسماتی این چنینی برای همزایی بسیاری از مؤسسات فراهم کنند.

نگاهی به برخی اتفاقات سال‌های اخیر سینماکان

در طول سالیان متمادی، سینماکان شاهد اتفاقاتی بوده که تأثیرات مهمی بر صنعت سینما گذاشته‌اند. یکی از بخش‌هایی که برای عامۀ مردم جذاب است، پیش‌نمایش‌های اختصاصی فیلم‌هایی است که هنوز اکران عمومی نشده‌اند. در سینماکان سال 2020 «جیمز کامرون» کارگردانی که مرحوم استاد فرج‌نژاد تأکیدی بر شناخت این شخص و آثارش داشت و معتقد بودند که سینمای قدرتمند را امثال کامرون در فیم‌هایی مانند آواتار ساخته است، در این سال برای اولین بار بخش‌هایی از قسمت دوم فیلم آواتار به نام آواتار مسیر آب «$Avatar$: The Way of Water» را به نمایش گذاشت و حاضران را با فناوری‌های بصری آن آشنا کرد که برای عده‌ای تعجب‌برانگیز بود.

جهت آشنایی مخاطبان عرض میکنیم که یکی از برجسته‌ترین نوآوری‌های تکنولوژیکی در فیلم‌های آواتار، سیستم پیشرفتۀ «ضبط عملکرد» با واژۀ تخصصی Performance Capture است که پیشرفته‌تر ازضبط حرکت(Motion Capture) سنتی عمل می‌کند. در این سیستم، بازیگران علاوه بر اینکه لباس‌هایی با نشانگرهای مادون قرمز برای ردیابی حرکات بدن می‌پوشند از یک هد-ریگ(head-rig) سفارشی هم استفاده می‌کنند.

این دستگاه، یک دوربین کوچک با وضوح بالا را مستقیماً روبروی صورت بازیگر قرار می‌دهد تا کوچکترین حرکات عضلات صورت، انقباضات، حرکات چشم و همگام‌سازی لب‌ها را با دقتی بالا ثبت کند!سپس داده‌های حاصل از حرکات بدن و جزئیات صورت به صورت همزمان ضبط و به یک مدل دیجیتالی سه‌بعدی منتقل می‌شوند.

در این فرآیند کل عملکرد بازیگر شامل ظرافت‌های احساسی که از طریق چهره منتقل می‌شود با انتقا و دقت بالا به شخصیت دیجیتالی ترجمه می‌شود و در نتیجه، کاراکترهای CGI تنها انیمیشن‌هایی پیچیده نبوده و بازآفرینی دیجیتالی مستقیم و روح‌دار از بازیگران واقعی خود محسوب می‌شوند.

آشنایی با جلوه‌های ویژۀ خاص آواتار برای پتانسیل کلی تکنولوژی‌های سه‌بعدی سینما، هیجان زیادی ایجاد کرد.

جالب است بدانید سینما و تلویزیون غرب گاهی برای ساخت یک فیلم تکنولوژی‌های ویژه‌ای طراحی می‌کند می‌توانید به عنوان نمونه به کلیپ ساخت صورت شخصیت بنجامین باتم در همین فیلم که در سایت TED قرار داده شده مراجعه کنید یا دوربین با حرکت ویژه و خاصی که در یکی از مستندهای دیوید اتنبرگ(یا اتنبرو) به اسم سیارۀ سبز با موضوع گیاهان ساخته شده در انتهای قسمت اول نگاه کنید.

در سینماکان سال 2023 اولین نماهای رسمی از فیلم‌های مهمی مانند انیمیشن مرد عنکبوتی در میان دنیای عنکبوتی«$Spider-Man$: Across the Spider-Verse» با استقبال بسیار زیادی مواجه شد و انتظارات برای این انیمیشن را به شدت بالا برد و سبب تبلیغ بیشتر برای آن شد. بخش مهمی از این مراسم باعث تبلیغ و وایرال شدن آثار می‌شود.

رونمایی از فیلم باربی با حضور دو بازیگر نقش اول آن یعنی خانم «مارگو رابی» و آقای «رایان گاسلینگ» نیز یکی دیگر از لحظات برجسته در سال 2023 بود که جلب توجه جهانی را به دنبال داشت.بازیگر یهودی «تیموتی شالامی» نیز در همان سال برای معرفی فیلم وُنکا «$Wonka$» حضور یافت.

بسیاری از چهره‌های مشهور هالیوود از صحنه‌ی سینماکان برای سخنرانی سینمایی خود استفاده می‌کنند. نمونۀ آن «تام کروز» در سینماکان 2022 سخنانی دربارۀ اهمیت تماشای فیلم در سینما و نقش آن در ایجاد جامعه و اشتراک‌گذاری تجربیات بیان کرد. تام کروز با توجه به اینکه خود سرمایه‌دار در کمپانی‌های هالیوودی است و همچنین مروج فرقۀ خاصی از مسیحیت به اسم ساینتولوژی است شخصیتی مهم و قابل توجه است.

او در همان سال صحنه‌هایی از دو فیلم تاپ‌گان«Top $Gun$: Maverick» و قسمت جدید فیلم عملیات غیرممکن «$Mission$ Impossible – Dead Reckoning Part One» که در سال 2023 مورد توجه قرار گرفت نمایش داد.

در طول سال‌های همه‌گیری کرونا و پس از آن رویداد سینماکان بستری شده بود برای بحث دربارۀ «پنجره‌ی اکران سینمایی» یعنی مدت زمانی که یک فیلم فقط در سینماها اکران می‌شود قبل از آنکه در پلتفرم‌های خانگی در دسترس قرار گیرد.

مدیران استودیوها اغلب از این صحنه استفاده می‌کنند تا به سینماداران اطمینان دهند که با وجود رشد استریمینگ‌ها مثل نتفلیکس، تعهد آن‌ها به تجربۀ سینمایی و اکران گسترده در سالن‌ها همچنان پابرجاست.

در رویداد سینماکان سال 2026 چه گذشت؟

رویداد سینماکان ۲۰۲۶ در لاس‌وگاس برگزار شد. آمارها نشان‌دهنده رشد قابل‌توجهی در گیشۀ سینماهای آمریکا است، به‌طوری‌که درآمد سه ماهه اول سال به بیش از 1.77 میلیارد دلار رسیده است. در ادامه، جزئیات فعالیت استودیوهای بزرگ و جهت‌گیری‌های بازار سینما که در مراسم سینماکان 2026 ارائه می‌شود.

رویداد سینماکان ۲۰۲۶ در لاس وگاس در شرایطی برگزار شد که صاحبان و گردانندگان سینماها، پس از شش سال که وضعیت اقتصادی مطلوبی نداشتند، نسبت به آینده کسب‌وکار خود خوش‌بین بودند و علت این خوش‌بینی ناشی از رشد بیش از ۲۳ درصدی فروش گیشه بود که به علت اکران فیلم‌هایی مانند «پروژه هیل مری» (Project Hail Mary) و «فیلم سوپر ماریو گلکسی» (The Super Mario Galaxy Movie) محقق شده بود.

 بحث‌های اصلی دربارۀ دیوید الیسون و معامله‌ی او برای ادغام دو شرکت بزرگ برادران وارنر و پارامونت متمرکز بود. موضوعاتی مانند حجم بالای تبلیغات پیش از نمایش فیلم و اتکای بیش از حد به آثار دنباله‌دار، از دیگر محورهای مورد بحث بود.

در ابتدای همایش، مخالفت‌ها با قرارداد خرید شرکت برادران وارنر توسط پارامونت در حال افزایش به نظر می‌رسید. طوماری با امضای ۲۰۰۰ چهره سرشناس از جمله واکین فینیکس، خاویر باردم و کریستن استوارت برای توقف این ادغام منتشر شد.

ساعاتی بعد، مایکل اولیری، رئیس اتحادیه سینماداران در سخنرانی افتتاحیه خود این قرارداد را ضدرقابتی خواند و اعلام کرد که به کاهش تعداد فیلم‌ها، مشاغل و سینماها منجر خواهد شد.

دو روز بعد از این ماجرا اِما توماس و جری بروکهایمر، در پاسخ به این سوال که چرا به مخالفان نپیوسته‌اند، اظهار داشتند که این معامله را یک امر قطعی می‌دانند و بروکهایمر صراحتاً گفت: «قطار از ایستگاه حرکت کرده است». البته درست هم می‌گفت و بعد دیدیم که واقعا این اتفاق افتاد و این مقاومت‌ها در سینماکان تأثیری نداشت و آقای دیوید الیسون شرکت برادران وارنر را خرید و در حال ترکیب آن با شرکت پارامونت است.

مراسم سینماکان چندین روز به طول می‌انجامد، در روز آخر این رویداد، زمانی که آدام آرون، مدیرعامل سینماهای زنجیره‌ای AMC (بزرگترین زنجیره سینمایی جهان) حمایت خود را از این ادغام اعلام کرد.

دیوید الیسون هم تلاش کرد تا با ارائه پیشنهادهایی، نظر مثبت صاحبان سینما را جلب کند. او متعهد شد که استودیوهای ادغام شده سالانه «حداقل» ۳۰ فیلم تولید کنند که این میزان با مجموع تولیدات مستقل آن‌ها برابر است.

علاوه بر این، او به حفظ یک پنجره نمایش انحصاری ۴۵ روزه در سینماها و یک دوره ۹۰ روزه پیش از عرضه فیلم‌ها در سرویس‌های استریم متعهد شد.

الیسون یک ویدیوی معرفی استادانه به کارگردانی جان ام. چو و با روایت تام کروز ارائه داد که در آن چهره‌هایی مانند جیمز کامرون، تیموتی شالامی و ویل اسمیت نیز حضور داشتند. با این حال، اشاره شده است که چالش اصلی او پس از نهایی شدن قرارداد، مدیریت بدهی ۸۰ میلیارد دلاری خواهد بود.

در بخش دیگری از این رویداد، تام راثمن، رئیس استودیو سونی پیکچرز با اظهارات صریح خود صاحبان سینما را مورد انتقاد قرار داد. او از آن‌ها خواست که به «اعتیاد به تبلیغات» پایان دهند و به نمایش ۳۰ دقیقه آگهی و تریلر قبل از شروع فیلم خاتمه بخشند!

راثمن همچنین با اشاره به رکود اقتصادی، پیشنهاد کاهش قیمت بلیط را مطرح کرد. البته نکات او دربارۀ تأثیر منفی تبلیغات زیاد بر مخاطبان درست است گویا صاحبان سینماها راهی برای جبران درآمدشان ندارند.

مدیوم سینما امروزه رو به اضمحلال می‌رود و جای آن را استریم‌ها دارند می‌گیرند، صاحبان سینما با حاشیه سود اندک فعالیت می‌کنند و میلیون‌ها دلار از طریق تبلیغات درآمد دارند که تقریبا به میزان نیم ساعت قبل از شروع فیلم‌ها رسیده است.

یکی از روندهای برجسته که در سینماکان به آن پرداخته شد، تغییر تمرکز هالیوود از فیلم‌های کتاب‌های مصور به سمت بازی‌های ویدیویی بود. با کاهش محبوبیت فیلم‌های ابرقهرمانی، استودیوها در حال سرمایه‌گذاری روی مالکیت‌های معنوی بازی‌های ویدیویی هستند.

نمونۀ این تغییر را از سال‌ها قبل در فیلم‌های مختلفی شاهد بودیم، مثلا سریال آخرین از ما (Last of us) یکی از این موارد بود که البته به دلیل انتخاب بازیگر خانمی با چهره‌ای کاملا متفاوت از شخصیت بازی، مورد انتقاد و حتی تمسخر زیادی در فضای مجازی شد.

این طیف آثار سینمایی شامل بازی‌هایی مانند «افسانه زلدا»(The Legend of Zelda)  و عناوین دیگری مانند بازی ژاپنی «بلادبورن»(Bloodborne) است که سونی قصد دارد آن را به یک انیمیشن با درجه سنی R تبدیل کند.

فروش بالای «فیلم سوپر ماریو گلکسی» که بر اساس بازی ماریو بوده و در مسیر فروش جهانی یک میلیارد دلاری قرار دارد عنوان موتور محرک اصلی این گرایش جدید در صنعت سینما شناخته می‌شود.

استیون اسپیلبرگ نیز کارگردان شهیر هالیوودی و کارگردان فیلم فهرست شیندلر و مونیخ، برای معرفی فیلم ماجراجویی فضایی جدید خود با نام «روز افشا»(Disclosure Day) در همایش حضور داشت. او همچنین هشداری به استودیوها و سینماداران داد و با یادآوری اینکه فیلم‌های کلاسیک خودش مانند «آرواره‌ها» و «پارک ژوراسیک» در زمان اکران، داستان‌هایی کاملاً جدید و غیراقتباسی بودند، تأکید کرد که صنعت برای زنده ماندن نیازمند داستان‌های اصیل است.

اسپیلبرگ هشدار داد: «اگر تمام چیزی که می‌سازیم، برندهای شناخته شده و آی‌پی‌های موجود باشد، سوختمان تمام خواهد شد.»

فیلم جدید او نیز که اولین اثر تابستانی بزرگش در یک دهه اخیر محسوب می‌شود گویا دارد موفقیتی تجاری را به دست می‌آورد.