نقد انیمه سولو لولینگ | Solo Leveling 2024
نقد انیمه سولو لولینگ | مقدمه
مجموعۀ پویانمایی تکرو(Solo Leveling)، که اقتباسی از رمان اینترنتی(Web Novel) و مانهوای پرمخاطب کرهای با همین عنوان است، در ژانویه سال ۲۰۲۴ میلادی منتشر شد. این اثر محصول صنعت انیمیشن کشور ژاپن است و فرآیند تولید فنی و بصری آن در استودیوی اِی-۱ پیکچرز(A-1 Pictures) صورت گرفت. فصل نخست این مجموعه که ابتدا برای سال ۲۰۲۳ برنامهریزی شده بود، با تأخیر مواجه شد و در نهایت از ۷ ژانویه تا ۳۱ مارس ۲۰۲۴ از شبکۀ توکیو ام ایکس(Tokyo MX) و سایر شبکهها پخش گردید.
در تیم تولید این اثر، شونسوکه ناکاشیگه(Shunsuke Nakashige) مسئولیت کارگردانی و هدایت پروژه را بر عهده داشت و نوبورو کیمورا(Noboru Kimura) وظیفۀ نگارش فیلمنامه و تنظیم ساختار روایی انیمه را انجام داد. خالق اصلی جهان داستان و شخصیتها، نویسندۀ کرهای با نام مستعار چوگونگ(Chugong) است. همچنین، طراحی شخصیتها برای قالب انیمیشن توسط توموکو سودو(Tomoko Sudo) اجرا شد و موسیقی متن اثر را هیرویوکی ساوانو(Hiroyuki Sawano)، تنظیم کرد.[1][2]
سرویس کرانچیرول(Crunchyroll) پخش جهانی این سری را بهجز در آسیای شرقی بر عهده دارد. نخستین قسمت این مجموعه در دسامبر ۲۰۲۳ در شهرهای توکیو، سئول، لسآنجلس و مناطقی از هند و اروپا اکران شد.[3][4] آهنگ تیتراژ ابتدایی با نام «Level» توسط هروکی ساوانوی مذکور و گروه تی اکس تی(Tomorrow X Together)[5][6] اجرا شده و تیتراژ پایانی با نام «Request» اثر کریج(Krage) است.[7] همچنین شرکت مدیالینک(Medialink) مجوز پخش اثر در آسیای جنوب شرقی و اقیانوسیه بهجز استرالیا و نیوزیلند را در اختیار دارد.[8][9][10] ژانر این انیمه در دستهبندیهای اکشن(Action)، فانتزی(Fantasy) و ماجراجویی(Adventure) قرار میگیرد.
بازخورد
رمان اینترنتی از سال ۲۰۱۶، رمان ۲.۴ میلیون خواننده در کاکائوپیج به دست آورده است.[26] از زمان انتشار، رمان اینترنتی بازخورد مثبت مداومی دریافت کرده است. یون یون(Eun Yoon) از فوگ(Fugue) کتاب را در لیست بهترین رمانهای اینترنتی خود در رتبۀ پنجم قرار داد و آن را اثری برجسته در ژانر، که خواندنیهای هیجانانگیز و لذتبخشی برای طرفداران فانتزی پرتحرک ارائه میدهد توصیف کرد.[27][28][29]
آدام سیمچوک(Adam Symchuk) از اژین مووی پالس(Asian Movie Pulse) آن را کتابی که نمیتوان زمین گذاشت(page turner) نامید و اظهار داشت: با ۳۱۵ صفحه، خودم را دیدم که در چند روز سری را تمام کردم. حس پاداش بزرگی وجود دارد وقتی میبینید جینوو ارتقا مییابد و مشکلات جدیدی که با حرکت به سمت قدرت خداگونه پیش میآید. تنها نکتۀ منفی، مجبور بودن به انتظار برای کتاب بعدی است در حالی که دو درگیری بزرگ در فصلهای پایانی معرفی میشوند.[30]
تیموتی بلید(Timothy Blade) از کامیک بوک ریسورسز(Comic Book Resources)، با این حال، نقد منفیتری نسبت به پایان رمان داشت و در مورد ماهیت بحثبرانگیز آن اظهار نظر کرد و به تعداد حفرههای داستانی و تناقضات اشاره نمود. او همچنین پایان کمیک را نسخهای با عجلهتر از پایان رمان توصیف کرد و در ادامه اظهار داشت: «جینوو قدرت را برای شکوه یا برتری پیدا کردن بر دیگران نخواست؛ میل به زیستن و پاسداری از کسانی که دوستشان داشت، نیروی محرکهای بود که در پایان او را به مسیر تکرو کشاند.»[31]
در وبسایت جمعآوری نقد راتن تومیتوز(Rotten Tomatoes)، فصل اول انیمه دارای امتیاز تایید ۱۰۰٪ بر اساس نه نقد، با میانگین امتیاز ۷.۷/۱۰ است. آغاز پخش سریال نقدهای عموماً مثبتی توسط نویسندگان انیمه نیوز نتورک(Anime News Network) دریافت کرد. ربکا سیلورمن(Rebecca Silverman) احساس کرد که خونریزی در صحنهها بیش از حد نیست و این مسئله داستان را باورپذیرتر کزده است.[32]
ریچارد آیزنبایس(Richard Eisenbeis) دنیاسازی را تحسین کرد در حالی که جیمز بکت(James Beckett) داستانگویی و اجرا را ستود و خاطرنشان کرد که سونگ جینوو قهرمانی به اندازۀ کافی دوستداشتنی است که خوبی غیرقابل توصیف او بسیار ترجیح داده میشود بر احمقهای تندخویی که گاهی اوقات به عنوان قهرمانان این نوع فانتزیهای قدرتطلبانه را میبینید.[33] رافائل موتامایور(Rafael Motamayor) از آیجیان(IGN) به فصل اول امتیاز ۸/۱۰ داد و انیمیشن، سکانسهای اکشن، جلوههای بصری، طراحی رقص جنگ، موسیقی متن و دنیاسازی را ستود، در حالی که از مکانیکهای خستهکننده و فقدان ظرافت در نویسندگی انتقاد کرد.[34]
در مورد صداپردازی در انیمهها بیشتر بخوانید: اهمیت صداپردازی در انیمههای ژاپنی
با وجود این حجم از ستایشها و جوایز متعدد، پرسشی تأملبرانگیز و بنیادین مطرح است و آن اینکه چگونه اثری که در قیاس با آثاری همچون شیطانکش(Demon Slayer) یا حمله به تایتان(Attack on Titan) چه از منظر عمق روایی و چه از حیث غنای هنری در مرتبهای بحثبرانگیز قرار میگیرد، چنین جایگاه بزرگی به و داده میشود؟مگر انیمیشن سازی و طراحی داستان تا چه حد قوی بوده؟
این پدیده شاید گواهی روشن بر آن باشد که سولو لولینگ توانسته است عطش مخاطب غربی و نیاز بازارهای بینالمللی هالیوود را به دقیقترین شکل ممکن سیراب کند. به نظر میرسد صنعت انیمه ژاپن در اینجا نقش بستری واسط یا به تعبیری صریحتر، رحم اجارهای را ایفا کرده تا ایدۀ فولکلوریک کرهای ممزوج شده با المانهای آخرالزمانی غربی را با استانداردهای فنی و بصری ممتاز خود بپروراند که در نهایت محصولی را تحویل داد که کاملاً با ذائقه هالیوود و ایدئولوژیهای غالب بر ساختار رسانهای غرب همسو است و جوایز آن نیز شاهدی بر این مدعاست.
رمان اینترنتی(Web novel)
وبنوول سولو لولینگ ابتدا در پلتفرم دیجیتال کاکائوپیج از ۲۵ ژوئیه ۲۰۱۶ تا ۱۳ مارس ۲۰۱۸ منتشر گردید.[11] این اثر بعداً توسط شرکت دیاندسی مدیا تحت لیبل فانتزی پاپیروس در نوامبر ۲۰۱۶ تا آوریل ۲۰۱۸ در قالب کتاب فیزیکی عرضه شد، که شامل ۱۴ جلد در ویرایش نخست و ۱۰ جلد در ویرایش دوم بود.[12] حقوق انتشار به زبان انگلیسی توسط وبناول خریداری گردید و تحت عنوان فقط من ارتقا مییابم از ۲۱ دسامبر ۲۰۱۸ تا ۲۴ ژوئن ۲۰۱۹ در دسترس قرار گرفت. [13]ویرایش دوم انگلیسی این رمان توسط انتشارات ین پرس از ۱۶ فوریه ۲۰۲۱ تا ۱۸ ژوئیه ۲۰۲۳ منتشر شد.[14]
وبتون(Webtoon)
اقتباس وبتون در کاکائوپیج در ۴ مارس ۲۰۱۸ راهاندازی شد[15] و فصل اول آن در ۱۹ مارس ۲۰۲۰ به پایان رسید؛ فصل دوم آن در ۱ اوت ۲۰۲۰ آغاز شد و در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۱ با صد و هفتاد و نهمین فصل خود پایان یافت. تصویرگری آن توسط جانگ سونگ راک(با نام مستعار دوبو)، مدیرعامل استودیو ردایس(Redice Studio) انجام شد که در ۲۳ ژوئیه ۲۰۲۲ پس از رنج بردن از خونریزی مغزی درگذشت. نخستین جلد جمعآوری شدۀ آن توسط دیاندسی مدیا در ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۹ منتشر شد. [16][17]
در ژاپن، سولو لولینگ در سرویس کمیک دیجیتال کاکائو ژاپن یعنی پیکوما(Piccoma) راهاندازی شد و بیش از ۶۵۰ میلیون خوانندۀ تجمعی به دست آورد. همچنین به عنوان وبتون شمارۀ ۱ در بهترینهای ۲۰۱۹ پیکوما انتخاب شد.[18][19] [20]وبتون بهصورت دیجیتالی به انگلیسی توسط وبناول و تپیتون(Tappytoon) به ترتیب از ۷ مه و ۴ ژوئن ۲۰۲۰ منتشر شده است.[21][22] همچنین در تاپاس(Tapas) به انگلیسی منتشر میشود.[23] جلدهای جمعآوری شده توسط ین پرس در آمریکای شمالی از ۲ مارس ۲۰۲۱ مجوز گرفته و منتشر شدهاند.[24]
یک داستان جانبی بین ژانویه و مه ۲۰۲۳ منتشر شد که در آن چوگونگ به عنوان نویسنده بازگشت و پس از مرگ دوبو، تیم هنری جدیدی را به کار گرفت.[25]
جوایز و افتخارات
| سال | جایزه | دسته بندی | گیرنده | نتیجه | منبع |
| ۲۰۲۴ | چهارمین دوره جوایز تلویزیونی آسترا | بهترین سریال انیمه | ترازیابی انفرادی | برنده شد | [35][36] |
| جوایز IGN | نامزد شده | [37] | |||
| ۲۰۲۵ | هفتمین دوره جوایز تقاضای جهانی | محبوبترین سریال انیمه سال ۲۰۲۴ | نامزد شده | [38] | |
| نهمین دوره جوایز انیمه Crunchyroll | انیمه سال | برنده شد | [39] | ||
| بهترین سریال جدید | برنده شد | ||||
| بهترین اکشن | برنده شد | ||||
| بهترین انیمیشن | نامزد شده | ||||
| بهترین شخصیت اصلی | سونگ جین وو | برنده شد | |||
| بهترین امتیاز | هیرویوکی ساوانو | برنده شد | |||
| بهترین سکانس افتتاحیه | “سطح” اثر ساوانو هیرویوکی[nZk] : فردا در کنار هم | نامزد شده | |||
| بهترین سکانس پایانی | «درخواست» اثر کراگه | برنده شد | |||
| بهترین آهنگ انیمه | «سطح» اثر ساوانو هیرویوکی[nZk]: فردا در کنار هم | نامزد شده | |||
| بهترین اجرای دستیار دستیار (انگلیسی) | الکس لی در نقش سونگ جین-وو | برنده شد | |||
| بهترین اجرای VA (کاستیلیایی) | ماسومی موتسودا در نقش سونگ جین وو | برنده شد | |||
| بهترین اجرای VA (هندی) | راجش شوکلا در نقش سونگ جین وو | نامزد شده | |||
| بهترین اجرای VA (پرتغالی) | چارلز امانوئل در نقش سونگ جین-وو | برنده شد | |||
| پنجمین دوره جوایز تلویزیونی آسترا | بهترین سریال انیمه | ترازیابی انفرادی: برخاستن از سایه | نامزد شده | [40][41] | |
| بهترین اجرای صداپیشگی نقش اصلی | الکس لی در نقش سونگ جین-وو | برنده شد | |||
| بهترین اجرای صداپیشگی مکمل | جاستین براینر در نقش یو جین هو | نامزد شده | |||
| جوایز نمایشگاه ژاپن | داروما برای بهترین انیمه | ترازیابی انفرادی | نامزد شده | [42] | |
| داروما برای بهترین انیمه اکشن | نامزد شده | [43] | |||
| داروما، بهترین موسیقی متن اورجینال | هیرویوکی ساوانو | نامزد شده | [44] | ||
| بیستمین دوره جوایز انیمیآ | بهترین سریال تلویزیونی: آنلاین | ترازیابی انفرادی | برنده شد | [45][46] | |
| بهترین کارگردان | شونسوکه ناکاشیگه | نامزد شده | |||
| بهترین استودیو | تصاویر A-1 | نامزد شده | |||
| بهترین آهنگ انیمه | «سطح» اثر ساوانو هیرویوکی فردا در کنار هم | نامزد شده | |||
| پانزدهمین دوره جوایز انیمه نیوتایپ | بهترین اثر (تلویزیون/پخش آنلاین) | ترازیابی انفرادی: برخاستن از سایه | مقام چهارم | [47] | |
| بهترین استودیو | تصاویر A-1 | برنده شد | |||
| ۲۰۲۶ | هشتمین دوره جوایز تقاضای جهانی | محبوبترین سریال انیمه سال ۲۰۲۵ | ترازیابی انفرادی | در حال بررسی | [48] |
خلاصۀ داستان | نقد انیمه سولو لولینگ
روایت داستان حول محور شخصیتی به نام سونگ جینوو(Sung Jinwoo) شکل گرفته است. در جهان این اثر، دروازههایی(Gates) مرموز پدیدار شدهاند که دنیای انسانها را به قلمرو هیولاها و موجودات جادویی متصل میکنند و افرادی که با تواناییهای فراطبیعی بیدار شدهاند و با نام شکارچی(Hunter) شناخته میشوند، وظیفۀ ورود به سیاهچالها(Dungeons) و پاکسازی آنها را دارند. داستان بر پیشرفت و تحول کاراکتر سونگ جینوو تمرکز دارد که در ابتدا بهعنوان ضعیفترین شکارچی شناخته میشد، اما پس از رخدادی در سیاهچالی دوگانه، به سیستمی دسترسی پیدا میکند که امکان ارتقای سطح قدرت را برخلاف سایر شکارچیان که قدرت ثابت دارند برای او فراهم میسازد.
سپس جینوو راهی سفری میشود و همزمان با مبارزه علیه انواع دشمنان، اعم از انسان و هیولا، به کشف اسرار سیاهچالها و منشأ حقیقی قدرتهایش میپردازد. او بهزودی درمییابد که اشبورن (Ashborn)، فرمانروای سایه، او را برای آموزش دیدن بهعنوان جانشین خود جهت مبارزه در جنگ میان حاکمان و فرمانروایان انتخاب کرده است. جایگاهی که او را به ساحرهای نامیرا(Necromancer) معروف به پادشاه مردگان(King of the Dead) تبدیل میکند که حاکمیت مطلق بر مردگان را داراست.
این جایگاه توسط خدایی در میانۀ جنگ بین دو مخلوقش از نور و تاریکی، یعنی «حاکمان» (Rulers) و فرمانروایان(Monarchs)، خلق شده بود. او یگانه فرمانروایی است که برای نجات بشریت میجنگد، در حالی که سایر فرمانروایان، که در واقع رهبران تمام هیولاها هستند، در تلاشاند او را بکشند و انسانها را نابود سازند.
او در نهایت با شکارچی ردۀ S، چا هه-این (Cha Hae-in)، ازدواج میکند و پسری به نام سوهو (Suho) دارد که بخشی از قدرتهای او را به ارث میبرد.
در سری دنباله یعنی رگناروک(Ragnarok)، جینوو زمین را ترک میکند تا به نیروهای حاکمان در جنگی جدید علیه ایتاریم(Itarim) موجوداتی که قصد تسخیر کیهان را دارند بپیوندد، اما پیش از آن خاطرات و قدرتهای سوهو را مهر و موم میکند تا او بتواند زندگی عادی داشته باشد. هنگامی که تهاجمات ایتاریم نهایتاً به زمین میرسد، او به برو(Beru) مأموریت میدهد تا مهر خاطرات و قدرتهای سوهو را باز کند و او را برای دفاع از زمین در برابر جنگ جدید آموزش دهد.
حاکمان(Rulers-کرهای: Jibaejadeul)، که قطعات نور درخشان نیز نامیده میشوند، نژادی باستانی از انساننماهای بالدار هستند که هدفشان محافظت از نژاد بشر در برابر نابودی توسط فرمانروایان است. اگرچه آنها جاهطلبیهای نجیبانه دارند، اما مایلاند از روشهای اخلاقاً مشکوک برای دستیابی به آنها استفاده کنند و بهطور غیرمستقیم مسئول جان میلیونها انسان از دست رفته از زمانی که هیولاها برای اولین بار شروع به استفاده از دروازهها برای عبور به دنیای انسانها کردند، هستند. حاکمان همچنین از نظر ظاهری شباهت زیادی به فرشتگان دارند و قادر به استفاده از نوعی دورجنبی منحصربهفرد مختص به خود به نام اقتدار حاکم(Ruler’s Authority) میباشند.
ایتاریم Itarim)، که با نام خدایان بیرونی(Outer Gods) نیز شناخته میشوند، نژادی از خدایان هستند که مسئول خلق تمام هستی بوده و از جهانهای بیرونی میآیند. مدتی پس از مرگ فرمانروایان و موجود مطلق(که فاش میشود یکی از آنهاست) در دنیای جینوو، ایتاریم این جهان را کشف کرده و به آن علاقهمند میشوند. آنها که مجذوب دنیای اکنون بیاربابِ رها شده بودند، شروع به مشاهدۀ آن کردند و در پی تصاحب مالکیت آن برآمدند. با این حال، حضور آنها از دید پنهان نماند و توجه حاکمان را جلب کرد که با جینوو برای مقابله با آنها متحد شدند. آنچه در پی آمد، جنگ فرسایشی بیرحمانهای میان حاکمان و ایتاریم بود. آنها به عنوان آنتاگونیستهای اصلی تکرو: رگناروک عمل میکنند.
سندرم تکرو
یکی از جدیترین نقدهای وارد بر ساختار دراماتیک سولو لولینگ، که حتی نام اثر نیز با صداقتی کنایهآمیز بر آن صحه میگذارد، پدیدۀ تکقطبی شدن روایت یا مسئلۀ تکرو است. در این اثر، برخلاف الگوهای کلاسیک ژانر شونن که بر همافزایی گروهی و رشد موازی شخصیتها استوارند، شخصیتهای فرعی حتی قدرتمندترین شکارچیان ردۀ S و استادان اصناف بهتدریج از فاعلیت ساقط شده و به تماشاگرانی منفعل یا تشویقکنندگان(Cheerleaders) تنزل پیدا میکنند. این رویکرد، اگرچه فانتزیِ قدرتطلبانۀ مخاطب را ارضا میکند، اما تنش دراماتیک را از میان برمیدارد؛ زیرا با تثبیت جایگاه جینوو به عنوان متغیری بیرقیب و شکستناپذیر، تعلیق داستان از بین رفته و نتیجۀ نبردها پیش از آغاز مشخص است.
از سوی دیگر، شخصیتپردازی سونگ جینوو در قالب کهنالگوی گری استو(Gary Stu) نسخۀ مردانۀ شخصیت بینقص و همهچیزدان قابل تحلیل است. او پس از بیداری ثانویه ضعف جسمانی، تمامی لغزشهای انسانی، تردیدهای اخلاقی و آسیبپذیریهای روانی خود را از دست میدهد. تبدیل شدن ناگهانی او از جوانی مهربان و شکننده به ارباب تاریکیِ سرد و ماشینی(Edgelord)، فاقد یک قوس شخصیتی روانشناختیِ باورپذیر است. این کمالگرایی مصنوعی، اگرچه او را به نمادی از کارآمدی تبدیل میکند، اما امکان همذاتپنداری عمیق انسانی را از مخاطب سلب کرده و او را به یک ماشین کشتارِ خوشاستایل بدل میسازد.
در نهایت، موفقیت جهانی سولو لولینگ بیش از آنکه مدیون غنای روایی باشد، وامدار میراث هنری تصویرگر مانهوا، جانگ سونگ راک(دوبو)، و کیفیت فنی اقتباس انیمه است. این اثر نماد بارز پیروزی فرم بر محتوا(Style over Substance) در صنعت سرگرمی معاصر محسوب میشود. استودیوی A-1 Pictures با تمرکز بر سکانسهای اکشن سیال(Sakuga) و طراحیهای بصری خیرهکننده، خلأهای داستانی و دیالوگهای سطحی را پوشش داده است. به بیان دیگر، سولو لولینگ اثری است که خفن بودن(Rule of Cool) را به عنوان منطق اصلی خود برگزیده و با تکیه بر زیباییشناسیِ بصریِ اغراقآمیز، ضعفهای بنیادین در قصهگویی و عدم بلوغ در روابط بینشخصی را پنهان میکند.
مبانی تئوریک و معرفتی اثر و نقد آنها
ابتدا، باید اشاره کرد که سولو لولینگ اساساً یک اثر کرهای است و در نسخۀ اصلی، مکان داستان سئول و شخصیتها کرهای هستند. با این حال، اقتباس انیمه توسط استودیو A-1 Pictures ژاپنی تولید شده و در نسخۀ محلی ژاپنی، نامها(مانند سونگ جینوو به شون میزوشینو) و مکانها(از کره به ژاپن) تغییر یافته تا از محتوای ضدژاپنی داستان اصلی اجتناب شود، که این تغییر خود نشاندهندۀ حساسیتهای سیاسی بین کره و ژاپن که ریشه در تاریخ اشغال کره توسط ژاپن از 1910 تا 1945 دارد. این سانسور، اثر را از هویت کرهایاش دور میکند و آن را به چارچوبی ژاپنی میبرد، که این امر اجازه میدهد جهانبینی غربی بدون چالشهای فرهنگی محلی برجسته شود.
برخلاف بسیاری از آثار شونن(Shonen) کلاسیک این ژانر که بر محوریت قدرت دوستی، همبستگی تیم یا فداکاری برای اجتماع میچرخند، سولو لولینگ انگار خواسته که بگوید تنها قدرت مطلق است که فرد را از جبرِ سرنوشت رهایی میبخشد.
پیام اثر به مخاطب میگوید که در ساختار ناعادلانۀ جهان، انتظار برای منجی بیرونی یا تکیه بر دیگران، خطایی استراتژیک و مرگبار است. سونگ جینوو در آغاز داستان، قربانی سیستمی است که ارزش انسانها را بر اساس رتبههای ثابت(E تا S) میسنجد. پیام اصلی انگار که نقد این جبرگرایی و ارائۀ راهکاری افراطی تحت عنون تکیه بر خود برای خروج از آن است. بر همین اساس اثر حاضر مانیفستیست برای فردگرایی رادیکال.
جینوو حتی زمانی که ارتشی از سایهها را احضار میکند، عملاً با کسی همکاری نمیکند؛ آن سایهها ادامۀ وجود خود او و فرمانبردار ارادۀ او هستند. بنابراین، پیام این است که رستگاری، پروژهای انفرادی است و نه جمعی اما از طرفی نیز او خیر عزیزانش و آرامش مردمی که در این جهان زندگی میکنند را میخواهد اما سوال این است که در چه بستری؟
نگاه سولو لولینگ به انسان، نگاهی بهشدت کمی(Quantifiable) و دیجیتالی است. در جهان این اثر، ارزش وجودی انسان با مانا(Mana) و رتبه سنجیده میشود. این دیدگاه که همان نگاه طبقاتی و فرمایشی به جایگاه انسانها است و حرمت جان او را با تبدیلش به ابزاری با کارایی مشخص خدشهدار میکند. اگر رتبۀ شما E است، ارزش جان شما کمتر از رتبۀ S است! اما در ذهن بیننده چه رشد میکند؟ اگر در جایگاه ویژهای یا شرایطی بهتر از دیگران هستی پس به همان اندازه تو از آنها باارزشتر و آنها از تو بیارزشتر هستند.
جینوو نماد گذار از انسانی است که از پارادایم تجربی به سوی نفکر انسان پساپست مدرن جرکت میکند. او به واسطۀ سیستم که استعارهای از تکنولوژی برتر است، محدودیتهای جسمانی و ذاتی بشر را میشکند. بدن او دیگر گوشت و پوست معمولی نبوده و ظرفی است که مدام آپدیت میشود. این نگاه ریشه در تفکرات ترابشریت(Transhumanism) دارد که معتقد است انسان باید با ادغام با تکنولوژی، بر ضعفهای طبیعی خود اعم از مرگ و بیماری غلبه کند.
در اثر حاضر معرفت و شناخت جهان از دریچۀ رابط کاربری(UI) صورت میگیرد. جینوو جهان را نه آنگونه که هست، بلکه آنگونه که سیستم به او نشان میدهد، درک میکند. پس رنگ حقیقت در این جهان، رنگِ دادههای آماری آخرالزمانی است. مفاهیمی مانند درد، خستگی و ترس، به اعداد و هشدارهای سیستمی تبدیل شدهاند؛ (مانند “Daily Quest” یا هشدارهای وضعیت).
معرفتشناسی اثر به ما میگوید که حقیقتی بالاتر وجود دارد که طراحان سیستم(The Architect) آن را تدوین کردهاند. انسانِ معمولی(NPCها و هانترهای دیگر) در غفلت است و تنها بازیکن(Player) است که به لایههای پنهان حقیقت دسترسی دارد. این نوعی گنوسیسم است؛ دانشی که تنها در اختیار برگزیدگان است. شما به هر اندازه که رتبه و قدرت بیشتری داشته باشید به همان اندازه هم خواهید دانست و دیگران لایق آن نیستند!
قانون حاکم بر سیاهچالها و حتی انجمن هانترها، قانون جنگل است یعنی بقا برای شایستهترین. صحنۀ آغازین در معبد کارتنون(مجسمههای دوقلو) به وضوح نشان میدهد که ضعف اخلاقی یا فیزیکی مساوی با مرگ است. هیچ رحم و شفقتی در کار نیست. اثر به مخاطب القا میکند که جهان واقعی نیز چنین است و باید برای دریده نشدن، درنده بود.
جینوو تجسم عینی ارادۀ معطوف به قدرت مطلق فریدریش نیچه است. او هیجاناتی مانند ترس، تردید، تکیه به خدا را کنار میگذارد و ارزشهای خود را خلق میکند چرا که قرار است اصلا جایگزین خدایی دیگر شود. چگونه یک انسان قرار است خدا باشد با رویارویی مستقیم ب رنج و ناامیدی؟ بعد آن خدا قرار است واجب الوجود باشد یا بسیار محدود است؟ او از ضعیفترین شکارچی جهان به قدرت مطلق میرسد آن هم با مواجهه مستقیم با مرگ و پذیرش رنج. سیستم لولآپ، مکانیزمی است برای ساختن این ابر انسان دیجیتالی و خداگونه که مرزهای میان ایدئولوژیهای شینتوئیستی، لیبرالیستی و اومانیستی را در هم نوردیده.
جهان سولو لولینگ، جهانِ رقابت آزادِ بیرحم است. هر کس مسئول سود و زیانِ خود است. دولتها و نهادهای اجتماعی مثل انجمن شکارچیان که انگار نمایندۀ تفکر شینتوئیستی در انیمه هستند در چالشهای دنیای این اثر که در مبانی لیبرالیستی غلتانده شده ناکارآمد یا فاسد تصویر میشوند و تنها کارآفرینِ قدرت(شخصیت اصلی) است که میتواند معادلات را تغییر دهد. بنابراین این دیدگاه شاید بازتابی از تفکر نئولیبرالیستی متأخر باشد که موفقیت فردی را بر هر گونه رستگاری جمعی ارجح میداند.
موجودات جهان داستان مانند هیولاها و حاکمان، شبیه به کامی(ارواح طبیعت در شینتو) یا دیواها در بودیسم، هستند، اما اینها بیشتر برای پیشبرد روایت قدرت فردی استفاده میشوند، نه برای انتقال تعالیم شینتو مانند همزیستی با طبیعت یا تعادل کیهانی. جینوو، هرچند به روشنگری بودایی شبیه است اما در نهایت به خدایی محدود تبدیل میشود که رنج را برای قدرت شخصی میپذیرد نه برای رهایی اجتماع از این دروازهها، که این امر با اصول بودیستی تناسخ و رهایی از سامسارا تضاد دارد. این استفاده ابزاری از عناصر شرقی، نشان میدهد که اثر به جای نشان دادن ایدئولوژی کونفوسیونیستی و شینتوئیستی جهانبینی هالیوودی غربیای را ترویج میدهد که فردگرایی رادیکال و تکنولوژی بر طبیعت و اجتماع غلبه میکند.
این الگو در رسانههای ژاپنی گستردهتر است. انیمه و مانگا اغلب به عنوان پلی فرهنگی عمل میکنند که ایدئولوژیهای غربی را در قالب شرقی به غرب و جهان منتقل میکنند، در حالی که تأثیرات بومی را کمرنگ نگه میدارند. برای مثال، پس از جنگ جهانی دوم، انیمه از کارتونهای غربی مانند دیزنی الهام گرفت و اکنون این رسانهها به ابزار تبادل فرهنگی تبدیل شدهاند که فلسفۀ تفکر و سبکزندگی مطابق بر ایدئولوژیهای هالیوودی را جهانی میکنند.
در سولو لولینگ، این فرآیند برجسته است، زیرا اقتباس ژاپنی، محتوای کرهای را برای مخاطب ژاپنی و سپس جهانی تنظیم میکند، اما جهانبینی غربی را حفظ کرده و شینتو را به حاشیه میراند، که این امر ژاپن را به عنوان واسطهای برای تبلیغ ایدئولوژیهای خارجی قرار میدهد.
جهانبینی بودیستی و دلالتهای آن
یکی از قدرتمندترین تطبیقهای اسطورهای در این اثر، شخصیت سونگ جینوو برای بازآفرینی یاما است. یاما در اساطیر هندویی و بودیستی حاکم قانونمند قلمرو مردگان(ناراکا) است. او اولین انسانی بود که طعم مرگ را چشید و به همین دلیل به قاضی و فرمانروای ارواح پس از مرگ تبدیل شد. نقطۀ عطف زندگی جینوو در سیاهچال دوقلو(معبد کارتنون) رخ میدهد. او در حالی که توسط همراهانش رها شده، خود را بر روی یک محراب قربانی میکند تا دیگران فرصت فرار پیدا کنند.
او در این لحظه عملاً میمیرد و بلافاصله پس از آن، به عنوان بازیکن(Player) سیستم، دوباره متولد میشود. این سکانس، انگار که بازتابی از داستان اسطورۀ یاما است. جینوو به عنوان اولین قربانی این سیستم جدید، شایستگی حکمرانی بر آن را پیدا میکند. او از مرگ عبور میکند تا بر مرگ مسلط شود. این یک تناسخ کنترلشده و هدفمند است.
همچنین قویترین توانایی جینوو، استخراج سایه از اجساد دشمنان و تبدیل آنها به سربازان وفادار است. فرمان کلیدی او Arise به معنای برخیز است. در بودیسم، پس از مرگ، روح وارد چرخۀ تولد دوباره(سامسارا) میشود. باتوجه به سایر بخشهای زیرمتن ایدئولوژی انیمیشن انگار که جینوو با این فرمان، این چرخه را نقض میکند. او به ارواح اجازه نمیدهد که به چرخه طبیعی بازگردند و آنها را در قلمرو شخصی خود(قلمرو سایهها) حبس کرده و به خدمت میگیرد، انگار که او عملاً در حال ساختن یک ناراکا یا دوزخ شخصی است که خود بر آن حکمرانی مطلق دارد و سربازان سایه تا ابد در خدمت او هسند.
این دو شاهد کلیدی نشان میدهند که سونگ جینوو به یک موجود کیهانی در سطح یاما یا به خدا تبدیل میشود. او خدای مرگ نیست که جان بگیرد، خدای پس از مرگ است که بر سرنوشت ارواح حکمرانی میکند. جایگاه حاضر، او را از تمام شخصیتهای دیگر متمایز میکند و به کاراکترش بعدی تراژیک و الهی میبخشد.
اگر جینوو را تجسم پادشاه مردگان بدانیم، باید ماهیت نیرویی که او را به این جایگاه رساند نیز تحلیل شود. نیروی محرکۀ رسیدن او به این مقام طراحیشده توسط معمار(معروف به کاندیرو) است، سیستم آزمایشات مرگباری را برای انتخاب جانشین سلطان سایهها فراهم میکند. مجسمۀ غولپیکر در سیاهچال دوگانه، کە لبخند ترسناک آن نماد سادیسم خالقش محسوب میشود، انگار که بازتابی از موجود مطلق(Absolute Being) به شمار میرود، موجودی کە جهان داستان را آفریده و با بیرحمی از مخلوقاتش برای سرگرمی بهره میبرد.
معمار این مجسمه را به عنوان قویترین عروسک خیمهشب بازی خود ساخته تا قوانین سیستم را اجرا کند. این دلالت بر ماهیت آزمونگرایانۀ سادیستیک این موجود مطلق اشاره دارد کە در نهایت توسط جینوو شکست میخورد تا تعادل جهان برقرار شود.
این تصویر یادآور مجسمههای آسورا(نیمهخدایان جنگطلب) یا دارماپالا(محافظان خشمگین بودیسم) است. در هنر شرق دور، موجودات مقدس همیشه چهرهای آرام ندارند؛ بسیاری از آنها چهرهای ترسناک دارند تا شیاطین و انسانهای نادان را بترسانند. معمار در اینجا انگار که نسخۀ تاریک این کهنالگوست. او خدایی است که با وحشت اطاعت میطلبد. لبخند او انگار که نشان از بیتفاوتی دارد و نشان میدهد که در نظر این خدایان برتر، رنج و مرگ انسانها صرفاً یک سرگرمی یا بخشی از یک الگوریتم است.
حال از خود چند سوال بپرسید، موجودیت مطلق چه نیازی به قتل و کشتار دارد تا به وسیلۀ آن سرگرم شود؟ مگر خالق از مخلوق شکست میخورد؟ با پرسیدن این سوالها روشن میشود که هیچ ایدئولوژی نظاممندی در جهانبینی اثر حاضر وجود ندارد.
برای زنده ماندن در اتاق مجسمه، بازیکنان باید سه قانون را رعایت میکردند: خداوندگار را بپرستید، خداوندگار را ستایش کنید و ایمان خود را ثابت کنید. هر کس که خارج از این پروتکل رفتار میکرد، بلافاصله نابود میشد. این قوانین، استعارهای از مکانیزم خشن کارما در بدویترین شکل آن است. در اینجا هیچ جایی برای اخلاق یا نیت خیر وجود ندارد؛ تنها کنش و واکنش حاکم است. اگر طبق قانون کائنات(قوانین بازی) سجده نکنی، له میشوی.
این سکانس به مخاطب میفهماند که جهان سولو لولینگ، جهانی نیست که خدای آن انسان را دوست داشته باشد. این یک جهان تکنو-تئوکراتیک(Techno-Theocratic) است که در آن رستگاری از طریق شناخت قوانین سیستم و اطاعت محض از الگوریتم به دست میآید. جینوو تنها کسی بود که توانست این الهیاتِ وحشت را درک کند و با قواعد خودِ خدا، بر او پیروز شود. در نتیجه، مجسمه معمار نماد نظم کهن و بیرحم کائنات است که جینوو به عنوان انسانِ ارتقا یافته در نهایت علیه آن طغیان میکند و خود جایگزین آن میشود.
اگر بودیسم فلسفه وجودی شخصیتها را توضیح میدهد، شینتوئیسم دین بومی ژاپن که بر طبیعت و پاکیزگی تمرکز دارد منطق عملکرد جهان سولو لولینگ را توجیه میکند. در این قرائت، حملۀ هیولاها نوعی آلودگی محیطی است که نیاز به پاکسازی آیینی دارد.
در الهیات شینتو، مفهوم مرکزی کِگاره وجود دارد؛ حالتی از آلودگی، ناپاکی یا پژمردگی روح که تعادل جهان را برهم میزند و منشأ بدبختی است. کِگاره حالتی فیزیکی و معنوی است که باید زدوده شود. دروازهها(Gates) در سولو لولینگ دقیقاً مصداق کِگاره هستند. آنها زخمهایی بر پیکره واقعیتاند که از آنها مایعات جادویی(Mana) نشت میکند. داستان تأکید میکند که اگر دروازهای باز بماند، به مرور زمان محیط اطرافش را فاسد کرده و باعث شکست سیاهچال(Dungeon Break) میشود. این یعنی دروازه، منبعی از آلودگی است که اگر کنترل نشود، به دنیای پاکِ انسانی سرایت میکند.
در شینتو، برای رفع آلودگی، آیینی به نام هارائه(تطهیر) انجام میشود. کاهنان با ابزارهای خاص، ناپاکی را از محیط یا شخص دور میکنند تا نظم طبیعی بازگردد. در این دستگاه نمادین، شکارچیان کارکرد کاننوشی(کاهنان شینتو) را ایفا میکنند. ورود به سیاهچال، مسیری آیینی برای رسیدن به منبع آلودگی(Boss) است. کشتن هیولای اصلی، تنها راهِ بستن دروازه است. به محض مرگِ باس، دروازه محو میشود. این مکانیسم کاملاً شبیه به اتمام یک آیین مذهبی است؛ تا زمانی که ریشه ناپاکی قطع نشود، جهان به تعادل(Safe Zone) بازنمیگردد.
جالب است که این الگو حتی در بازیهای ویدئوییاینظیر سری سولز نیز بسیار تکرار میشود. کشتار هیولاها عملی ضروری برای حفظ بهداشتِ هستی است. جینوو به عنوان قدرتمندترین شکارچی، در واقع تطهیرگر اعظم است که میتواند عمیقترین و خطرناکترین آلودگیها(دروازههای رتبه S) را که دیگران از پاکسازی آن عاجزند، رفع کند.
در حالت خوشبینانه شاید بتوان گفت داستان پسزمینه سولو لولینگ، یعنی جنگ ابدی میان حاکمان(Rulers) و پادشاهان(Monarchs)، روایتی از اساطیر گنوسی است که در آن، خالق جهان نیرویی خودخواه و ناقص است.
در تفکر گنوسی، خدای خالق عهد عتیق، خدای حقیقی و متعالی نیست. او دِمیورژ یا صانع نامیده میشود؛ موجودی فرودست که جهان مادی را با نقص، جهل و شرارت میآفریند. این جهان در واقع زندانی برای ارواح است و دمیورژ خود از وجود خدای حقیقی بیخبر یا نسبت به آن بیاعتناست. موجود مطلق در سولو لولینگ دقیقاً همین نقش را ایفا میکند. او حاکمان(نماد نور و نظم) و پادشاهان(نماد تاریکی و آشوب) را برای سرگرمی خودش خلق میکند. هدف او از آفرینش تماشای جنگی بیپایان است. جهان او، میدانی برای لذت سادیستی اوست. او خدایی خیرخواه نیست؛ خالقی غایب و بیتفاوت است.
در برخی روایات گنوسی، موجودات والامرتبهای که توسط دمیورژ خلق شدهاند(معروف به آرکونها)، به نقص و شرارت آفرینش پی میبرند و علیه او شورش میکنند. این شورش، تلاشی برای پایان دادن به چرخۀ رنجی است که خالق بر جهان تحمیل کرده.
حاکمان، که در ابتدا وفادارترین بندگانِ موجود مطلق بودند، پس از مشاهده رنج بیپایان ناشی از جنگ، به حقیقتی تلخ پی میبرند: خالق آنها از این نابودی لذت میبرد. این آگاهی تکاندهنده که میتوان آن را نوعی گنوسیس یا معرفت رستگاریبخش نامید آنها را به سمت تنها راهحل ممکن سوق میدهد و آن هم خداکُشیست. آنها با کشتن خالق خود، به دنبال پایان دادن به این بازی بیرحمانه هستند. این عمل والاترین کنش اخلاقی در چارچوب جهانبینی گنوسی است.
همانطور که اشاره شد معرفت(Gnosis) در این داستان از طریق ابزاری تکنولوژیک به نام سیستم منتقل میشود. سیستم، به سونگ جین-وو دانش لازم برای بقا و قدرتمند شدن را میدهد. او با پیروی از قوانین سیستم، نه عبادت، به حقیقت پنهان جهان پی میبرد و قدرتی را کسب میکند که او را قادر میسازد تا از محدودیتهای این جهانِ خلقشده فراتر رود.
جهان سولو لولینگ، از این منظر، یک آفرینش معیوب است. خدای آن کشته شده و مخلوقاتش برای یافتن معنا در جهانی بیخدا تقلا میکنند. پیروزی در این جهان با شکستن قوانین زندانی که در آن گرفتاریم، حاصل میشود انگار که قرار است ماتریکس را بشکانیم!
خدای نیازمند و متغیر
بنیادیترین نقدی که از منظر الهیات اسلامی بر ساختار این داستان وارد است، تنزل مقام واجبالوجود به سطح یک موجود ممکنالوجودِ ناقص است. در حکمت اسلامی، خداوند غنیبالذات است؛ یعنی کمال مطلق که هیچ کمبود، نیاز یا انفعالی در ذات او راه ندارد. انتساب ویژگیهایی نظیر ملال، نیاز به سرگرمی یا لذت سادیستی به خالق، نشانگر ماهیتِ انسانی و محدود آن معبودِ ساختگی است. در قرآن کریم تصریح شده که خداوند آسمانها و زمین را به بازیچه(لعب) نیافریده است؛ آفرینش بر اساس حق و حکمتی استوار بنا شده، نه برای رفعِ حوصلهسررفتگیِ یک موجود قدرتمند.
مفهوم موجود مطلق در این داستان، دچار تناقض منطقی است. اگر موجودی مطلق باشد، نمیتواند نیاز داشته باشد، زیرا نیاز نشانۀ نقص است و نقص با اطلاقِ وجود در تضاد است. خدایی که برای ارضای حس قدرتطلبی یا فرار از تنهایی به خلقِ جنگِ حاکمان و پادشاهان میپردازد، در واقع خدا نیست؛ بلکه بتی است که خود اسیرِ هوای نفس و انفعالات روانی است.
از دیدگاه اسلامی، چنین تصویری مصداق بارز تشبیه و شرک محسوب میشود، زیرا صفاتِ نقصِ مخلوق به خالق نسبت داده شده است. علاوه بر این، خدایی که توسط مخلوقِ خود کشته شود، از اساس فاقدِ وجوبِ وجود بوده و شایستۀ نامِ خدا نیست. این روایت، سقوطِ الهیات به ورطۀ اسطورههای انسانانگاری(Anthropomorphism) است که در آن خدا، صرفاً یک ابرانسانِ دارای ضعفهای اخلاقی است.
پوچگرایی و انکار حکمت آفرینش
جهانشناسی سولو لولینگ بر پایۀ تصادف، خشونت و بقایِ کور استوار است، که در تضاد کامل با نظام احسن در تفکر اسلامی قرار دارد. در اسلام، جهان هستی تجلیگاهِ اسماء و صفات الهی است و رحمت بر غضب پیشی دارد(سبقت رحمته غضبه). اما در اثر مذکور، همانطور که گفته شد انگار که جهان زندانی تاریک تصویر شده که توسط دمیورژی بدخواه اداره میشود. این نگاهِ گنوسی، هستی را شر میپندارد و راه رهایی را در نابودیِ نظم موجود میجوید.
اسلام، دنیا را دارالابتلاء یا محل آزمون میداند که هدف آن رشد و تعالی انسان به سوی کمال است، نه میدانی برای گلادیاتوربازیِ خدایان. در سولو لولینگ، رنجِ انسانها فاقدِ معنایِ تربیتی یا وجودی است و صرفاً ابزاری برای لذتِ خالق یا ارتقایِ الگوریتمیِ سیستم است. این دیدگاه، کرامتِ انسان را که خلیفهالله نامیده شده، نفی میکند و او را به سطحِ یک داده(Data) یا سربازِ بیاراده تنزل میدهد.
سیستمِ پاداش و جزایِ موجود در داستان(Leveling Up)، کاریکاتوری مادیگرایانه از مفهوم رشد است؛ اصلا مگر میشود انسان در چنین جهانی رشدسالم روانی، شناختی و معنوی داشته باشد! در اسلام، قدرتِ واقعی در قرب به حق و تزکیۀ نفس از ره شناخت خویشتن است، حال آنکه در این اثر، قدرت در کشتار و استیلاء بر دیگران خلاصه میشود که منطقی کاملاً فرعونی است.
شخصیت سونگ جینوو و توانایی او در استخراج سایه و ممانعت از بازگشت ارواح، از منظر انسانشناسی و معادشناسی اسلامی، جنایتی متافیزیکی و مصداقِ طغیان(تأله) است. در اسلام، مالکیتِ حقیقیِ جانها و ارواح تنها از آنِ خداوند است و مرگ، دریچهای به سویِ عالم برزخ و ملاقات با پروردگار است.
جینوو با حبس کردن ارواح مردگان و تبدیل آنها به بردگانِ ابدی، بزرگترین حقِ مخلوق حقِ بازگشت به سوی خالق و آرامش ابدی را سلب میکند. او با بیان فرمان(Arise)، ادعای ربوبیت میکند و خود را در جایگاهِ محیی و ممیت قرار میدهد. این عمل، قهرمانی نیست؛ بازتولیدِ استکبارِ ابلیس و ادعایِ انا ربکم الاعلی توسط فرعون است. دوزخِ شخصیِ جینوو، نه نشانۀ عدالت، که نشانۀ استبدادِ مطلق است.
در الهیات اسلامی، حتی دوزخ نیز جلوهای از عدل الهی است، اما قلمرو سایههای جینوو، زندانی است برای ارضایِ میل به قدرتِ یک فرد. بنابراین، قهرمان داستان نه یک منجی، که غاصبِ جایگاهِ الهی و یک طاغوتِ تمامعیار است که نظامِ عادلانۀ مرگ و معاد را به چرخۀ بیپایانِ بردگی تبدیل کرده است.
پانویسها و منابع:
علامه طباطبایی، سید محمدحسین. (تفسیر المیزان)، ذیل آیۀ ۱۶ سورۀ انبیاء: «وَ ما خَلَقْنَا السَّماءَ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَیْنَهُما لاعِبِینَ». ترجمه سید محمدباقر موسوی همدانی، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۷۴. https://fa.wikishia.net/view/تفسیر_المیزان
جوادی آملی، عبدالله. (توحید در قرآن)، صص ۷۸-۸۵. مرکز نشر اسراء، ۱۳۸۹. https://eshop.esra.ir
مطهری، مرتضی. (عدل الهی)، فصل نظام احسن، صص ۱۲۰-۱۳۵. انتشارات صدرا، ۱۳۸۰. https://motahari.ir
مصباح یزدی، محمدتقی. (آموزش عقاید)، بخش انسانشناسی، صص ۲۱۰-۲۱۵. شرکت چاپ و نشر بینالملل، ۱۳۷۷. https://mesbahyazdi.ir
قرآن کریم، سورۀ زمر، آیۀ ۴۲: «اللَّهُ یَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِینَ مَوْتِها».
سبحانی، جعفر. (منشور جاوید)، ج ۳، بحث ربوبیت و عبودیت، صص ۴۵-۶۰. موسسه امام صادق (ع)، ۱۳۸۳. https://tohid.ir
[1] Tokyo MX, GYT, GTV and BS11 all list the series premiere as January 6 at 24:00, which is effectively January 7 at midnight JST
[2] Komatsu, Mikikazu (September 10, 2023). “Solo Leveling TV Anime Announces January 2024 Premiere”. Crunchyroll. Archived from the original on October 9, 2023. Retrieved September 10, 2023.
[3] Hodgkins, Crystalyn (December 9, 2023). “Crunchyroll Reveals January 6 Debut, English Dub Cast for Solo Leveling Anime”. Archived from the original on December 14, 2023. Retrieved December 9, 2023.
[4] Sayyed, Rayan (December 11, 2023). “Solo Leveling Anime: Release Date, Where to Watch in India, In-Depth Details”. IGN India. Archived from the original on December 13, 2023. Retrieved December 11, 2023.
[5] “TXT 투모로우바이투게더 official ‘Naver’ profile”. Archived from the original on February 23, 2020. Retrieved April 25, 2019.
[6] Harding, Daryl (November 1, 2023). “Solo Leveling TV Anime Reveals Opening Theme, Worldwide Premiere”. Crunchyroll. Archived from the original on February 27, 2024. Retrieved November 1, 2023.
[7] 「俺レベ」第1話の先行カット＆あらすじ、PV第2弾公開、EDテーマはkrageが担当. Comic Natalie (in Japanese). Natasha, Inc. December 10, 2023. Archived from the original on December 15, 2023. Retrieved December 10, 2023.
[8] “Business: Brand Licensing”. Medialink. Archived from the original on November 28, 2024. Retrieved November 28, 2024.
[9] Pineda, Rafael Antonio (November 28, 2023). “Ani-One Asia Licenses Solo Leveling Anime”. Anime News Network. Archived from the original on November 28, 2023. Retrieved November 28, 2023.
[10] Dong, Bamboo (July 3, 2022). “Crunchyroll Unveils Solo Leveling, Tomo-chan Is a Girl! Anime”. Anime News Network. Archived from the original on July 3, 2022. Retrieved July 3, 2022.
[11] 꿈과 희망이 살아있는 파피루스- 나 혼자만 레벨업. Papyrus (in Korean). Archived from the original on December 24, 2016. Retrieved August 5, 2019.
[12] “Only I level up (Solo Leveling)”. Webnovel. Archived from the original on August 2, 2021. Retrieved April 23, 2020.
[13] “Solo Leveling, Vol. 1 (novel)”. Yen Press. Archived from the original on April 29, 2021. Retrieved February 2, 2023.
[14] “Solo Leveling, Vol. 8 (novel)”. Yen Press. Archived from the original on February 2, 2023. Retrieved February 2, 2023.
[15] 나 혼자만 레벨업 [독점연재]. KakaoPage (in Korean). Archived from the original on July 8, 2019. Retrieved January 7, 2023.
[16] Ho-cheol, Seong (April 19, 2020). 일본 사로잡다, 웹툰 ‘나 혼자만 레벨업’ 100만 독자 돌파. The Chosun Ilbo (in Korean). Archived from the original on July 23, 2020. Retrieved April 23, 2020.
[17] Lacerna, Michael (July 26, 2022). “Solo Leveling Artist Dubu Passes Away Due to Cerebral Hemorrhage”. Comic Book Resources. Archived from the original on May 28, 2023. Retrieved July 26, 2022.
[18] Kang, Soo-yoon (January 10, 2020). 디앤씨미디어 ‘나 혼자만 레벨업’ 日서 올해의 웹툰 선정. Newsis (in Korean). Archived from the original on April 23, 2020. Retrieved April 23, 2020.
[19] Woo-ri, No (January 10, 2020). 디앤씨미디어, ‘나 혼자만 레벨업’, 日 픽코마 2019 웹툰 1위. EToday (in Korean). Archived from the original on January 10, 2020. Retrieved April 23, 2020.
[20] アニメ『俺だけレベルアップな件』2期は2025年1月放送。1期特別編集版＋2期1・2話先行”ReAwakening”の劇場上映も決定. Dengeki Online (in Japanese). September 16, 2024. Retrieved September 28, 2024.
[21] Park, Jong-oh (January 13, 2020). 웹툰 ‘나혼자만 레벨업’ 열풍에 디앤씨미디어 목표가↑-NH. Edaily (in Korean). Archived from the original on April 23, 2020. Retrieved April 23, 2020.
[22] “Only I level up (Solo Leveling)”. Webnovel. Archived from the original on September 21, 2021. Retrieved May 30, 2020.
[23] “Solo Leveling – Tappytoon”. Tappytoon. May 30, 2020. Archived from the original on July 23, 2020. Retrieved May 30, 2020.
[24] “Solo Leveling – Tapas”. Tapas. April 5, 2021. Archived from the original on February 10, 2022. Retrieved February 9, 2022.
[25] “Solo Leveling, Vol. 1 (comic) | Yen Press”. Yen Press. Archived from the original on April 29, 2021. Retrieved April 26, 2021.
[26] Eun-ju, Je (December 25, 2019). 제목처럼 혼자 레벨업하는 ‘나 혼자만 레벨업’…”‘원피스’ 제치고 1위”. The Kookje Daily News (in Korean). Archived from the original on July 23, 2020. Retrieved April 23, 2020.
[27] Symchuk, Adam (October 10, 2023). “Book Review: Solo Leveling (Book 1, 2021) by Chugong”. Asian Movie Pulse. Archived from the original on November 19, 2022. Retrieved February 12, 2025.
[28] Yoon, Eun (March 20, 2024). “A Short Introduction to Webnovels”. Fugue. Archived from the original on August 1, 2024. Retrieved August 1, 2024.
[29] Yoon, Eun (March 20, 2024). “A Short Introduction to Webnovels”. Fugue. Archived from the original on August 1, 2024. Retrieved August 1, 2024.
[30] Symchuk, Adam (October 10, 2023). “Book Review: Solo Leveling (Book 1, 2021) by Chugong”. Asian Movie Pulse. Archived from the original on November 19, 2022. Retrieved February 12, 2025.
[31] Blade, Timothy (August 5, 2024). “The Controversial Solo Leveling Ending, Explained”. Comic Book Resources. Archived from the original on February 17, 2025. Retrieved February 12, 2025.
[32] “Solo Leveling: Season 1″. Rotten Tomatoes. Fandango Media. Archived from the original on November 13, 2024. Retrieved November 13, 2024.
[33] Silverman, Rebecca; Dupree, Nicholas; Eisenbeis, Richard; Beckett, James (January 3, 2024). “The Winter 2024 Anime Preview Guide – Solo Leveling”. Anime News Network. Archived from the original on March 12, 2024. Retrieved November 13, 2024.
[34] Motamayor, Rafael (April 3, 2024). “Solo Leveling Season 1 Review”. IGN. Archived from the original on April 13, 2024. Retrieved July 12, 2024.
[35] Tai, Anita (July 9, 2024). “Astra TV Awards Launch ‘Best Anime Series’ Category for 2024 Show”. Anime News Network. Archived from the original on July 9, 2024. Retrieved July 9, 2024.
[36] Mateo, Alex (December 9, 2024). “Solo Leveling Wins Astra TV Award for Best Anime Series”. Anime News Network. Archived from the original on December 9, 2024. Retrieved December 9, 2024.
[37] “IGN Awards 2024: The Nominees”. IGN. December 10, 2024. Archived from the original on December 11, 2024. Retrieved December 11, 2024.
[38] “7th Annual Global Demand Awards Finalists Announced”. Parrot Analytics. December 3, 2024. Archived from the original on December 4, 2024. Retrieved December 4, 2024.
[39] Cayanan, Joanna (May 25, 2025). “All the Winners of the Crunchyroll Anime Awards 2025”. Anime News Network. Archived from the original on May 25, 2025. Retrieved May 25, 2025.
[40] Cayanan, Joanna (May 18, 2025). “Dragon Ball Daima, Dan Da Dan, Solo Leveling Season 2, More Nominated for 2025 Astra TV Awards”. Anime News Network. Archived from the original on May 18, 2025. Retrieved May 18, 2025.
[41] Mateo, Alex (June 12, 2025). “Dragon Ball Daima Wins Best Anime Series at 2025 Astra TV Awards”. Anime News Network. Archived from the original on June 13, 2025. Retrieved June 13, 2025.
[42] “Daruma du Meilleur Anime”. Mangacollec (in French). Archived from the original on June 12, 2025. Retrieved June 12, 2025.
[43] “Daruma du Meilleur Anime D’Action”. Mangacollec (in French). Archived from the original on June 12, 2025. Retrieved June 12, 2025.
[44] Daruma de la Meilleure Bande Originale”. Mangacollec (in French). Archived from the original on June 12, 2025. Retrieved June 12, 2025.
[45] “AnimaniA Award – jetzt abstimmen!”. AnimaniA (in German). Archived from the original on March 19, 2025. Retrieved June 10, 2025.
[46] Höpfler, Melanie (August 2, 2025). “Crunchyroll mit 6 AnimaniA Awards ausgezeichnet”. Crunchyroll News (in German). Archived from the original on August 2, 2025. Retrieved August 2, 2025.
[47] Pineda, Rafael Antonio (October 19, 2025). “Makeine, Bocchi the Rock! Anime Win Top Newtype Anime Awards (Updated)”. Anime News Network. Archived from the original on October 20, 2025. Retrieved October 20, 2025.
[48] “8th Annual Global Demand Awards Finalists Announced”. Parrot Analytics. December 9, 2025. Archived from the original on December 10, 2025. Retrieved December 10, 2025.
دیدگاهتان را بنویسید