جشنوارۀ سن فرمین ۲۰۲۶ | اسرائیل باید نابود شود!
پدیدآورنده: احمدرضا مرادی
مقدمه | جشنوارۀ سن فرمین 2026
اگر بخواهیم با یک نگاه جریان شناسانه به تحولات رسانه ای و اجتماعی جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل با خاورمیانه و ایران نگاه کنیم متوجه میشویم که میدان درگیری چقدر تغییر کرده است. شما نگاه کنید به همین جشنواره سنفرمین در شهر پامپلونای اسپانیا. این رویداد اساسا یک ریشه تاریخی دارد که به دوران قرون وسطی برمیگردد. در ابتدا و در قرن دوازدهم میلادی این ها یک مراسم مذهبی برای بزرگداشت قدیس فرمین داشتند. بعد یواش یواش در قرن چهاردهم نمایشگاه های تجاری و سنت گاوبازی هم به آن اضافه شد.[1]
این جشنواره که اول در ماه اکتبر برگزار میشد از سال هزار و پانصد و نود و یک به خاطر شرایط آب و هوایی به ماه ژوئیه منتقل شد و حالا هر سال هزاران گردشگر را برای تماشای یک رویداد فرهنگی جذب می کند. اما خب اینجا چه اتفاقی افتاده است؟ در دل همین بستر توریستی و در میان هیاهوی جشن عدهای از مردم میآیند و پلاکاردی با مضمون پایان کار اسرائیل بالا میبرند. بلافاصله صدای اخبار و ناظران بینالمللی در میآید و این اقدام را مصداق نفرت پراکنی و یک نمایش تحریک آمیز در اماکن عمومی میدانند و از برگزارکنندگان میخواهند که پاسخگو باشند.[2]
حالا سوال اینجاست که چرا یک جشنواره محلی و توریستی باید به صحنه چنین تقابلی تبدیل بشود؟ واقعیت این است که جنگ غزه در عرصۀ نگاه تمدنی دیگر از یک نبرد نظامی صرف عبور کرده و کاملا به یک نبرد با افکار عمومی در مقیاس جهانی تبدیل شده است. به گونهای که امروز می بینیم رویدادهای ورزشی جشنوارههای فرهنگی محیط دانشگاهها اتحادیه های کارگری و حتی فرش قرمز جشنوارههای سینمایی هم به صحنه بیان مواضع درباره این جنگ تبدیل شدهاند. وقتی یک موضوعی اینطور مرزهای فرمایشی رسانههای دستپروردۀ هالیوودی و اخبار جعلی و سروگیرانهشان را میشکند یعنی ما با یک تقابل ارادهها مواجهیم که خودش را حتی در کوچه پس کوچههای پامپلونا هم نشان میدهد.
اگر کمی دقیق تر نگاه کنیم میبینیم که این اتفاقات نتیجه یک شکست بزرگ در جنگ روایتهاست. از نگاه بسیاری از تحلیلگران برنامه رسانهای دولت اسرائیل این بود که بعد از رویداد طوفان الاقصی از کشته شدن شرکت کنندگان در رویداد موسیقی نوا در بیابان نهایت استفاده را ببرد و با یک کمپین رسانهای سنگین افکار عمومی را کاملا با خود همراه کند.[3] اما حجم تخریبها و حملات بیوقفه به غزه باعث شد که این روایت به سرعت رنگ ببازد. وقتی کارشناسان سازمان ملل و نهادهای بین المللی از واژههایی مثل نسلکشی برای توصیف وضعیت غزه استفاده میکنند و پرونده در دیوان بین المللی دادگستری مطرح می شود دیگر نمیتوان با کار رسانهای حقیقت را پوشاند.[4]
هرچند که خود این سازمان ملل هم با سیاست کار میکند و سعی در پوشش گذاشتن بر این حقایق دارد در واقع حقوق بشر انگار تا جاییست که بحث به آمریکا و اروپا کشیده نشود که همیشه در فیلمهایشان ناجی دنیا هستند. اینجاست که میبینیم شکاف عمیقی میان دولتهای غربی و افکار عمومیشان شکل میگیرد. از یک طرف دولتهای آمریکا و اروپا به حمایتهای سیاسی و تسلیحاتی خود از در جنگ با جبهه مقاومت ادامه میدهند و از طرف دیگر خیابانهای لندن، مادرید، دوبلین و محوطه دانشگاههای مطرح آمریکا پر میشود از دانشجویان و مردمی که به این سیاستها معترضند.[5]
این بیداری و فشار افکار عمومی تا جایی جلو رفت که مارپیچ سکوت در میان چهرههای مشهور هم شکست. تا پیش از این ورود به این بحثها برای سلبریتیها هزینههای سنگینی داشت اما حالا میبینیم که چهرهها یکی پس از دیگری موضع میگیرند. مثلا سوزان ساراندون در تظاهرات حامیان آتشبس شرکت میکند و حتی پای پیامدهای حرفهای آن هم میایستد یا مارک رافلو بارها خواستار آتش بس و حفاظت از غیرنظامیان میشود. ملیسا باررا به خاطر پستهای حمایتیاش از حقوق فلسطینیان از یک پروژه سینمایی بزرگ کنار گذاشته میشود اما عقب نمینشیند.
چهرههای دیگری مثل راجر واترز خواهران حدید جنا اورتگا و دوآ لیپا هم به روشنی مواضع حمایتی خودشان را اعلام میکنند و جورش را هم میکشند.[6] حتی هنرمندانی مثل ناتالی پورتمن با وجود اینکه در ابتدا حمله هفت اکتبر را محکوم کردند اما نتوانستند در برابر حجم تلفات سکوت کنند و بارها از کشته شدن غیرنظامیان غزه ابراز تاسف کرده و خواستار برقراری آتش بس شدند.[7] در دنیای ورزش هم چهرههایی مثل کریستیانو رونالدو با سابقه کمکهای مالی به کودکان فلسطینی نشان دادند که این مسئله چقدر در افکار عمومی ریشه دوانده است.[8]
اما شاید قویترین و تکان دهندهترین لایه این تقابل روایتها جایی باشد که نخبگان و تحصیل کردگانی با پس زمینههای خاص وارد میدان میشوند. دکتر گابور ماته یکی از همین افراد است. او یک روانشناس و پزشک شناخته شده است که در سال هزار و نهصد و چهل و چهار در بوداپست و در یک خانواده یهودی به دنیا آمد. پدربزرگ و مادربزرگ مادریاش در آشویتس کشته شدند و خودش به عنوان کسی که خانوادهاش قربانی هولوکاست بودهاند بزرگ شد.[9] او صراحتا می گوید که خودش سالها یک صهیونیست معتقد بوده است اما بعد از مطالعه عمیق تاریخ تغییر موضع میدهد.
گابور ماته با اینکه حمله هفت اکتبر را محکوم میکند اما به شدت از سیاستهای دولت اسرائیل در غزه انتقاد کرده و تاکید میکند که رنج تاریخی یهودیان و فاجعه هولوکاست به هیچ وجه نباید بهانهای برای توجیه ظلم به فلسطینیان بشود.[10] وقتی یک شخصیت برجسته یهودی با این صراحت روایت رسمی رسانههای اروپایی و آمریکایی را به چالش میکشد دیگر نمیشود به راحتی روی این بیداری جهانی چشم بست.
در نهایت وقتی همه این قطعات را کنار هم میگذاریم به یک جمع بندی تمدنی میرسیم. آنچه امروز در حال رخ دادن است فرسایش شدید سرمایه اجتماعی غرب در عرصه جهانی است. شکاف میان دولتها و افکار عمومی در بسیاری از کشورهای غربی به بیسابقهترین حد خود رسیده است و جنگ رسانهای امروز بیش از هر زمان دیگری به میدان رقابت روایتها تبدیل شده است.
از این منظر حضور یک پرچم در جشنواره سن فرمین صرفا یک حاشیه در یک مراسم محلی نبوده و نمادی است از ورود غیرقابل مهار منازعات ژئوپلیتیکی به عرصه فرهنگ عمومی در مواضع تمدنی جدید. وقتی وجدان های بیدار به حرکت در بیایند هیچ قدرت سیاسی نمیتواند آنها را در حصار روایتهای یک طرفه نگه دارد.
فضای مجازی زمین بازی جدید جبهه مقاومت
سالهاست که ماشین رسانهای هالیوود و دستگاههای فرهنگی غرب، یک تصویر مشخص و کلیشهای را به خورد افکار عمومی دنیا دادهاند و آن افسانه منجی غربیست. در تمام فیلمهای آخرالزمانی و تقریبا تمام فیلمهای اکشن همیشه این واشنگتن، لندن یا یک نهاد بینالمللی و تکاوران اترش آمریکا و غرب است که در نقش بزرگتر عاقل وارد میدان میشود تا بشریت را از شر یک هیولا یا فاجعه نجات دهد.
وقتی مردم دنیا با چشمان خودشان دیدند همان دولتهایی که قرار بود نماد حقوق بشر و نجاتبخش انسانها باشند، درست در نقطه مقابل ایستادهاند و برای ماشین جنگی اسرائیل چک سفید امضا میکشند بیداریشان خطرناکترین اتفاق برای استکباری است که تمام هژمونیاش را روی روایتسازی و فریب افکار عمومی بنا کرده است.
جریان سلطه فکر میکرد با در دست داشتن الگوریتمهای اینستاگرام، ایکس و یوتیوب میتواند مارپیچ ایجاد کند. آنها هشتگها را شَدوبَن(Shadowban) کردند، محتوای ضدصهیونیستی را به شدت محدود کردند و سعی کردند با تزریق اخبار جعلی، جای جلاد و مظلوم را عوض کنند. اما ارادههای مردمی نشان داد که هیچ الگوریتمی حریف خون ریختهشده و مظلومیت انسانها نمیشود.
کاربران عادی با تغییر رسمالخط، استفاده از نمادهای جایگزین مثل هندوانه و تولید محتوای بیوقفه و هوشمندانه، سد سانسور را شکستند. این یعنی پلتفرمی که قرار بود ابزار کنترل افکار آنها باشد، تبدیل شد به زمین بازی جبهه مقاومت مردمی. این یعنی یکی از زمینای بازی جبهه مقاوت قطعا فضای مجازی است. ما با پدیدهای بیسابقه روبهرو هستیم که در آن، مخاطب منفعل دیروز، امروز به یک چریک رسانهای تبدیل شده و بازی را از دست سازندگان پلتفرم خارج کرده است.
در امتداد همین بیداری شناختی، جریان مقاومت از یک فاز صرفاً رسانهای وارد یک فاز کاملاً جدید یعنی مبارزه شبکهای اقتصادی شد. وقتی مردم دیدند نهادهای رسمی جهانی کاری از پیش نمیبرند، خودشان وارد میدان عمل شدند. کمپینهای تحریم برندهای چندملیتی حامی اسرائیل مثل استارباکس، مکدونالد و کوکاکولا چنان ضربه سنگینی به سهام و فروش این غولهای اقتصادی زد که مدیرانشان را به واکنش و التماس انداخت.
این تقلیلگرایی است اگر فکر کنیم این کنش، فقط نخریدن یک فنجان قهوه است؛ این در واقع شکلگیری یک جهاد مصرفکننده در مقیاس جهانی است. انسان بیدارشده در قلب اروپا و آمریکا، حالا یاد گرفته است که چگونه با اراده روزمرهاش، به شاهرگهای اقتصادی یک تمدن ظالم ضربه بزند. این همان خلق انسان جدیدی است که در اندیشۀ رهبر شهیدمان سیدعلی خامنهای بارها پیشبینیاش را دیده بودیم که دیگر منتظر تصمیم دولتها نمیماند، با کنشهای خرد خودش، معادلات کلان ژئوپلیتیک را جابهجا میکند.
فرجام سخن | جشنوارۀ سن فرمین 2026
شاید بزرگترین خطای جریان سلطه غرب این بود که تصور میکرد قدرت، هنوز هم همان چیزی است که در قرن بیستم بود؛ یعنی هر کس رسانههای بزرگ، استودیوهای فیلمسازی، خبرگزاریها و شبکههای ماهوارهای را در اختیار داشته باشد، میتواند حقیقت را هم همانطور که میخواهد تصویر کند. اما جنگ غزه نشان داد که معادله قدرت تغییر کرده است. امروز حقیقت از میان میلیونها چشم، میلیونها دوربین و میلیونها انسانی عبور میکند که دیگر حاضر نیستند روایت آماده قدرتها را بیچونوچرا بپذیرند.
به همین دلیل، فضای مجازی را نباید یک فناوری یا یک شبکه اجتماعی دانست؛ این فضا، مهمترین میدان نبرد تمدنی عصر ماست. هر اندازه که قدرتهای جهانی برای کنترل الگوریتمها، محدودساختن فضای محتوا و هدایت افکار عمومی سرمایهگذاری میکنند، در نقطه مقابل نیز انسانهایی قرار دارند که با سادهترین ابزارها، روایتهای رسمی را به چالش میکشند.
شاید به همین دلیل باشد که امروز یک تصویر، گاهی از یک موشک اثرگذارتر است؛ یک ویدئو، بیش از یک بیانیه سیاسی افکار عمومی را جابهجا میکند و یک کاربر عادی، میتواند کاری را انجام دهد که زمانی از عهده یک شبکه خبری بینالمللی برمیآمد. این همان زمینی است که حقیقت و مظلومیت جبهه مقاومت درحال رسیدن به گوشش است. در این میدان، پیروز کسی است که روایتش با واقعیت و وجدان انسانها پیوند عمیقتری برقرار میکند.
پانویسها:
[1] Britannica, T. Editors of Encyclopaedia. (2024). Fiesta de San Fermín. Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/topic/Fiesta-de-San-Fermin
[2] Associated Press. (2024). Protests and political symbols mark this year’s San Fermín festival in Pamplona. AP News. https://apnews.com/world-news
[3] Reuters. (2023). How the Nova music festival tragedy became a focal point in Israel’s public diplomacy. Reuters. https://www.reuters.com/world/middle-east
[4] United Nations. (2024). International Court of Justice issues provisional measures in South Africa v. Israel case. UN News. https://news.un.org/en/story/2024/01/1145937
[5] BBC News. (2024). US university protests: Encampments and the debate over free speech and the Gaza war. BBC. https://www.bbc.com/news/world-us-canada
[6] The Hollywood Reporter. (2023). Susan Sarandon, Melissa Barrera dropped by agencies over Israel-Hamas remarks. THR. https://www.hollywoodreporter.com/business/business-news/susan-sarandon-dropped-uta-israel-hamas-comments-1235669938/
[7] Variety. (2023). Natalie Portman speaks out on the Israel-Gaza conflict, calls for the protection of children. Variety. https://variety.com/2023/film/news
[8] Goal.com. (2023). Cristiano Ronaldo and his history of philanthropic efforts in Palestine and the Middle East. Goal. https://www.goal.com/en
[9] Maté, G. (2022). The Myth of Normal: Trauma, Illness, and Healing in a Toxic Culture. Avery Publishing.
[10] Democracy Now. (2023, November 1). Dr. Gabor Maté on Trauma, Addiction & Why He Opposes Israel’s War on Gaza. Democracy Now!. https://www.democracynow.org/2023/11/1/dr_gabor_mate_israel_palestine (لینک جایگزین مصاحبه ویدیویی: https://www.youtube.com/watch?v=aakyE1Ulci8 )
دیدگاهتان را بنویسید