نقد بازی اَسِسینز کرید میراژ (۲۰۲۳ Assassin’s Creed Mirage) قسمت اول

  آشنایی با اَسِسینز کرید میراژ

ابتدا باید گفت تلفظ صحیح این واژه که در واقع از زبان عربی حشاشین به زبان انگلیسی رفته است، اَسِسینز است(تلفظی میانۀ آ و ئـِ) نه اساسینز یا اَسَسینز(/əˈsæsɪn/) اما به هر حال به صورت غلط مشهور اَساسینز مشهور شده است.

مجموعه بازی‌های اسسینز کرید به نام حشاشین یا فرقۀ قاتلان، بازی‌هایی است که سال‌ها در ایران نیز بین بازیکنان شناخته شده است و کمتر گیمری است که آن را بازی نکرده باشد. اسسینز کرید در واقع یک فرنچایز رسانه‌ای شناخته می‌شود. فرنچایز به این معنا است که مجموعه آثار یا بازی‌هایی که حول یک شخصیت یا گروه ساخته می‌شود.

به غیر از قسمت اول بازی‌ اسسینز کرید، مابقی قسمت‌های آن در قلعۀ الموت رقم نمی‌خورد تا اینکه در بازی یکی مانده به آخری یعنی اسسینز کرید میراژ دوباره بازگشتی به قلعۀ الموت داریم. بازی از این حیث اهمیت پیدا می‌کند که فضای مکانی این بازی در عراق و شهر بغداد و الانبار و در بخش‌های دیگر داستانی در قلعۀ الموت رخ می‌دهد و ارتباط مهمی با شیعیان دارد.

بازی اَسَسینز کِرید میراژ در واقع در ابتدا قرار بود به عنوان بستۀ الحاقی اسسینز والهالا باشد اما شرکت یوبیسافت تصمیم گرفت آن را به صورت مستقل ارائه کند. این بازی در مقایسه با دیگر سری‌های بازی اسسینز از لحاظ زمان بازی کوچک‌تر است. این بازی برای اولین بار در 5 اکتبر 2023 یعنی تقریبا در اواخر سال 2023 عرضه شد.

اهمیت دیگر این بازی این است که در آن شخصیت‌های تاریخی مهمی از شیعیان بیان می‌شود که تا به امروز احدی در ایران اسلامی و مؤسسات پژوهشی و فرهنگی که مدعی فرهنگ هستند به آن اشاره نکرده است و ما برای اولین بار همچون کسی که برای اولین بار سرزمینی را کشف کرده است، آن را کشف کرده‌ایم، در همین جا لازم است تأسف بخوریم که ما چقدر عقب هستیم که اولا دربارۀ تاریخ خودمان بازی و فیلم درست درمان نداریم و برایمان  با هر قرائتی که دوست دارند می‌سازند و دوما با وجود هزاران مؤسسه فرهنگی پژوهشی که بیت‌المال بی‌نوا در حلقشان ریخته می‌شود، کسی نیست که سریعا امثال این بازی که مرتبط با اسلام‌هراسی و شیعه‌هراسی هستند بشناسد و تحلیل و بررسی کند و سپس در نظام بازی‌های ویدیویی کشور جایگاه خود را بیابند.

در این بازی با شخصیت امام هادی(ع) و همچنین شخصیت امامزاده احمد بن موسی مشهور به شاهچراغ روبرو هستیم که هر دو جزو گروه اسسینز کرید یا فرقۀ قاتلان یا به عبارت دیگر در این بازی، فرقۀ دزدان هستند و در بخش‌هایی نقش اول بازی به نام باسم بن اسحاق با آن‌ها دیدار می‌کند.

پرسش اساسی در این میان این است اگر هدف سازندگان سریال مصری حشاشین یا مجموعه بازی‌های اَسِسینز صرفا تخریب فرقۀ اسماعیلیه نزاری در جهان است پس علت قرار دادن چنین شخصیت‌های مهم مرتبط با تشیع اثنی‌عشری در بازی چیست؟ افرادی که ارتباطی با فرقۀ اسماعیلیه ندارند و بعد از امام رضا(ع) انشعابی در تشیع نداریم؛ بنابراین باید دنبال این سؤال باشیم که آیا بازی اسسینز صرفا دنبال تخریب تشیع اسماعیلیه نزاری است یا در این قالب دنبال تخریب شیعیان اثنی عشری است؟

«بازی اسسینز کرید: میراژ» یا «فرقۀ قاتل: سراب» سیزدهمین قسمت از سری بازی‌های اسسینز است. پس از این قسمت نیز قسمت بعدی که در ژاپن اتفاق می‌افتد و سایه‌ها(Shadows) نام دارد و به تازگی تریلرش منتشر شده و قرار است منتشر شود. بازی فرقۀ قاتل: سراب در قرن نهم و در بغداد رقم می‌خورد. کاراکتر اصلی که بازیکن با آن بازی می‌کند شخصیتی به نام باسم بن اسحاق است که در واقع یک دزد است و با گروهی از دزدان در بغداد زندگی می‌کند.

در طی گیمپلی بازی نیز به بازیکن آموزش داده می‌شود تا به چه نحوی از مردم دزدی کند و از این راه سکۀ بیشتری به جیب بزند و بعدا از فروشگاه‌های داخل بازی آیتم‌های بهتری تهیه کند. اصلا اولین بخش داستانی بازی به نام استاد دزدان نام دارد که منظور از آن باسم است.

معنا و ریشه‌شناسی کلمۀ Mirage(سراب)

این قسمت اسسینز به نام میراژ(Mirage) نامگذاری شده است. در دیکشنری لانگ‌من این واژه به دو معنا آمده است؛ معنای اول منظور سراب است یعنی «اثری که توسط هوای گرم در یک بیابان ایجاد می‌شود، که باعث می‌شود فکر کنید می‌توانید اجسام را در حالی که واقعاً آنجا نیستند ببینید.»

معنا دوم کلی‌تر است و منظور یک رؤیا یا آرزو است. در معنای دوم در دیکشنری لانگ‌من نوشته شده است: «رؤیا، امید یا آرزویی که نمی‌تواند محقق شود».

شخصیت اول داستان، در فضایی بیابانی زندگی می‌کند این نامگذاری اولا شاید به این دلیل است که مکان بازی در سرزمین بیابانی عراق رقم می‌خورد. باسم می‌تواند سوار شتر شود و با آن بتازد. همچنین در سیر داستانی متوجه می‌شویم یکی از شخصیت‌هایی که از اول تا آخر با باسم همراه است، در واقع یک رؤیا یا توهم بوده است.

دربارۀ اتیمولوژی یا ریشه‌شناسی این واژه نیز در سایت اتیمولوژی آنلاین آمده است: که این واژۀ در فرانسوی معادل mirage و در زبان لاتین در واقع هم ریشه با واژۀ mirare است [که در واقع واژۀ Mirorr نیز در انگلیسی به معنای آینه که در معنا شباهتی با این واژه دارد به وجود آمده است] البته در زبان عربی هم ذکر شده که این واژه در واقع شبیه با کلمۀ معراج است اما این شباهت تصادفی به نظر می‌رسد. این واژه به معنای صعود و نردبان نیز آمده است.

گیمپلی بازی اَسسینز کرید میراژ

منظور از گیمپلی(Gameplay) یعنی شیوۀ بازی یا نحوۀ بازی کردن است. بازی‌های ویدویی، گیم‌پلی‌های متفاوتی بنابر ژانر خود دارند. بازی اسسینز را می‌توان در ژانر ماجراجویی(Adventure game) و اکشن(Action) دسته‌بندی کرد که به لحاظ داستانی تاریخی و درام است.

بازی اسسینز سوم شخص است، یعنی ما کاراکتر را به طور کامل از پشت می‌بینیم از این حیث شبیه به قسمت پنجم GTA یا Red dead redemption است.

شیوۀ این بازی مبتنی بر مخفی‌کاری، ترور، یافتن اشیاء، جنگیدن، فرار کردن و… است. در برخی مراحل صرفا باید مکانی را پیدا کرد، در برخی مراحل باید اشخاصی را ترور کرد. به طور کلی این مجموعه بازی‌ها برای ترور است، همان طور که دورنمایۀ اصلی آن معرفی کردن شیعۀ اسماعیلیه و سپس به طور کلی شیعه اثنی عشری به عنوان ریشۀ تروریست‌ها است. در برخی مراحل باید بدون آنکه سربازان متوجه شوند در مکانی وارد شویم و چیزی را بدزدیم و در برخی مراحل نیز بجنگیم. گاهی تعقیب کردن افراد و مخفی‎کاری نیز در داستان بازی قرار دارد.

روش حرکت کاراکتر نیز ترکیبی از پارکور، پرش از ساختمان‎‌ها، پریدن روی اشیاء مختلف از درخت و بند و چادر و پشت‌بام‌ها گرفته، شباهت‌هایی نیز با نینجاها دارد. البته همین حرکات و به‌خصوص شیوه‌های قتلی که کاراکتر از پشت یا از بالای ساختمان دارد باعث جذابیت گیمپلی این بازی شده است. البته به لحاظ فرمی و پیرنگ داستانی بازی اشکالات متعددی در این بازی وجود دارد که گاهی مضحک هستند و در بخش نواقص فرمی به آن اشاره خواهد شد.

این قسمت از بازی اسسینز کرید مراسم قطع کردن انگشت برای جایگزین کردن تیغ به جای آن را داریم، شبیه همان چیزی که در قسمت سوم جان‌ویک انجام می‌شود تا رئیس فرقۀ قاتلان یعنی شخصی با خصوصیات حضرت حجت تحت تعقیب بودن جان‌ویک را بردارد. از این تیغ برای ترور دشمنان استفاده می‌شود و علاوه بر آن بمب‌های دودزا، دارت‌های سمی و تیغ‌های پرتاب‌شونده نیز از سلاح‌های اسسینز هستند که برخی از این موارد از قسمت‌های دوم و سوم اسسینز باقی مانده‌اند.

یکی دیگر از قابلیت‌های باسم این است که می‌تواند از نگاه چشمان یک عقاب شرقی از آسمان محیط بازی را ببیند با این تفاوت که در این قسمت تیراندازان دشمن می‌توانند به عقاب تیراندازی کنند، اینکه چطور این خاصیت جادویی و فراطبیعی را باسم دارد یا به دست می‌آورد مشخص نیست.

/201