دشمنشناسی اصلی مهم در تبلیغ معارف اسلامی
راعنا و حربۀ یهود
شناخت دشمن و مقابله با آن، همواره جزء مهمترین اعمال انبیاء و اهلبیت علیهمالسلام شمرده میشود. خدای متعال بهصورت مکرر پیامبر خویش را نسبت به حربههای دشمن انذار داده و او را متوجه سابقۀ یهود کرده است. بهعنوان مثال، بههنگام سخنرانی حضرت رسول صل الله علیه و آله، عدهای با استفاده از عبارت «راعِنا»، از ایشان درخواست میکردند تا مراعات حال ایشان را کرده و به آنها مهلت دهند؛ اما یهود که این لغت را به معنای «تحمیق کردن» بهکار میبرد، از این فضا سوء استفاده کرده و حضرت رسول اکرم صل الله علیه و آله را مورد تمسخر قرار میداد. ازاینرو بود که قرآن کریم، استفاده از این واژه را ممنوع و برایش، جایگزین معلوم کرد.
خدای متعال با نزول آیۀ شریفۀ « یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تَقُولُوا رَاعِنَا وَقُولُوا انْظُرْنَا وَاسْمَعُوا »[1]، به مسلمانان آموخت که هنگام مقابله با دشمن، از او اطلاعات کافی داشته باشند؛ زیرا اگر مردم میدانستند که واژۀ «رَاعِنَا» بهصورت مشترک در عربی و عبری استعمال میشود؛ اما هرکدام معنایی بسیار متفاوت با دیگری دارد، هیچگاه از چنین لغتی استفاده نمیکردند. قرآن کریم با ارائۀ جایگزین و بیان لغت «انْظُرْنَا»، به مخاطب میفهماند که نباید هیچ وجه مشترکی با یهود داشته و از افتادن در دام هرگونه حربۀ دشمن احتراز کند.
قرآن کریم؛ راه مقابله با دشمن
روحانیت و حوزههای علمیه که مسیر خود را در ادامۀ راه انبیاء علیهمالسلام دانسته و تلاش میکنند با الگو برداری از ایشان، عملکرد خود را اصلاح کنند، همواره مردم را نسبت به فعالیّت دشمن انذار داده و آنها را نسبت به حربههای او هشیار کردهاند. طلاب که مهمترین رکن طلبگی خود را، تبلیغ دین اسلام و آموزههای اهلبیت علیهمالسلام میدانند، هشیارساختن مردم را در اولویت خود قرار داده و با استفاده از آیات و روایات، سیر جریان حق و باطل را به آنها میآموزند. هنگامی که مردم بهجای تمرکز بر افراد، جریانات را بهدرستی بشناسند، هیچگاه در دام نینرنگ آنها نمیافتند.
قرآن کریم و روایات اهلبیت علیهمالسلام، مرجع خوبی برای ارائۀ نمونههای موفق مقابله با حربههای دشمن بوده و طلاب در برنامههای تبلیغی خود از آنها بهره میبرند. ممکن است گمان شود بهعلت پیشرفته شدن جامعه و تغییر نوع مبارزه، راهکارهای دقیق را نمیتوان از منابع دین استخراج کرد؛ اما باید توجه کرد که عملکرد یهود از ابتدای تاریخ تاکنون در برابر جریان حق ماهیت ثابتی داشته و تنها مطابق اقتضای زمانه صورت آن تغییر یافته است. بهطور مثال، یهود همچنان از سرگرمی و فحشا سوء استفاده کرده و جوانان را که مملوّ از انرژی برای مبارزه با باطل هستند، فریب میدهد.
مبنا قراردادن دشمنشناسی در تبلیغ موجب میشود تا طلاب، هر گزارهای را که در آموزههای قرآن کریم و روایات مشاهده کردند، برای مردم بیان نکند. چه بسا روایات و آیاتی که نیاز به تفسیر داشته و بیان نابجای آن، موجب بروز اختلاف در جامعه و دمیدن یهود در این فضا شود. حکایت «راعنا» که جهت عبرت آموزی مسلمانان در قرآن کریم ذکر شده است، نمونۀ روشنی از استفادۀ نادرست کلمات در محل موردتظر است. هنگامی که طلاب، مخاطب را ناظر به دشمنشناسی آموزش بدهند، اتحاد مردم در برابر یهود بیشتر شده و راه هرگونه اختلافافکنی برای یهود بسته میشود.
پایبندی طلاب به دشمنشناسی
مردم که از دوران اهلبیت علیهمالسلام، روحانیت را الگوی خویش قرار داده و آنها را نماینده اسلام میدانند، بیشتر از آنکه به گفتار طلاب توجه کنند، عمل آنها را سرلوحۀ خود قرار میدهند. روایات و آیات قرآن کریم بهصورت مکرر درخصوص اهمیّت عمل به علم تذکر داده و برای عالمین بیعمل عذابهای دردناکی را ذکر کرده است. هنگامی که طلاب برای دشمنشناسی اولویت قائل نبوده و تبلیغشان در این زمینه بهدلیل ترس و یا رفع تکلیف باشد، نهتنها مردم به شناخت دشمن اهمیّتی نداده؛ بلکه به سایر سخنان روحانیت هم توجهی نخواهند کرد.
یهود، همواره از طلابی وحشت دارد که علم را با عمل ضمیمه کرده و مردم را نسبت به حربههای دشمن آگاه میسازند. مردم هنگامی که گفتار و رفتار طلبه را در جهت مقابله با دشمن و با اعتماد به او، ماهیّت دشمن را بهدرستی شناختند، تحتتأثیر دشمن قرار نگرفته و بهصورت یکپارچه در مقابل اهداف دشمن موضع میگیرند. پایبندی مردم به این مهم درصورتی رخ میدهد که طلبه بتواند بهدرستی در تبلیغ خود، دشمنشناسی را به مردم آموزش داده و مردم را برای مبارزه با یهود به صف کند.
[1] سورۀ بقره، آیۀ 104
دیدگاهتان را بنویسید