ونزوئلا و ایران آماج سیاه‌نمایی سینمای غرب

ونزوئلا و ایران آماج سیاه‌نمایی سینما | فیلم «کاراکاس شب خواهد بود» با عنوان اسپانیایی «Aún es de noche en Caracas» روایتی آمریکاپسند از رخدادهای ونزوئلا در سال ۲۰۱۷ است؛ سالی که موجی از اعتراضات خونین، نزدیک به دویست کشته و هزاران مجروح و بازداشتی به جا گذاشت.

بخشی از سیاست‌های فرهنگی آمریکایی تلاشی سازمان‌یافته برای تضعیف مشروعیت دولت نیکولاس مادورو و بازآفرینی روایت‌های منفی از ونزوئلا است همانطور که آمریکا دنبال همین کار علیه ایران نیز هست و مجموعه آثار ضد ایرانی اسلامی و برجسته کردن آن‌ها حتی با وجود ضعف جدی آن‌ها در فرم مانند آثار اخیر جعفر پناهی و رسولف در همین راستا است.

این تلاش‌ها شامل حمایت از تولیدات فرهنگی یا سینمایی با مضمون‌های بحران، فروپاشی و فساد سیاسی حکومت ونزوئلا است که در راستای شکل‌دهی افکار عمومی غرب فعالیت می‌کنند. هدف چنین آثاری همسو‌سازی ادراک جهانی با موضع سیاسی واشینگتن علیه کاراکاس است؛ الگویی که مشابه آن در روایت‌های رسانه‌ای غرب علیه ایران دیده می‌شود.

در سال ۲۰۱۸ تلاش برای کشتن مادورو با پهپادهای انفجاری گزارش شد و برخی منابع او را هدف یک «برنامه ترور» دانسته‌اند. گزارش‌های بعدی، از جمله از زبان خود مادورو، ادعا می‌کنند که برخی مسئولان پیشین آمریکایی به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم در هماهنگی یا حمایت از این اقدام نقش داشتند. این وضعیت با مدل فشار حداکثری، تحریم‌ها و جنگ روانی علیه ایران قابل مقایسه است، جایی که مقامات واشینگتن آشکارا گزینه تغییر رژیم یا حتی ترور فرماندهان نظامی ایران را دنبال کرده‌اند.

مخالفت آمریکا با ونزوئلا و ایران هر دو ریشه در تضاد منافع استراتژیک دارد؛ از کنترل منابع انرژی و مخالفت با سیاست‌های ضدآمریکایی، تا جلوگیری از گسترش نفوذ این کشورها در بلوک‌های مخالف نظم بین‌المللی مورد نظر واشینگتن. تفاوت در تاکتیک‌ها بیشتر به سبک جغرافیایی و اقتصادی هر کشور مربوط است، اما در هر دو مورد، ترکیبی از ابزارهای رسانه‌ای، فشار اقتصادی و حتی اقدام مستقیم امنیتی به کار گرفته شده است. این الگو، در منطق ژئوپلیتیک آمرکیا، بخشی از راهبرد ایجاد ناهنجاری داخلی و مشروعیت‌زدایی بین‌المللی است.

این اثر ضد ونزوئلایی که سایت‌هایی سینمایی خارجی مانند وریتی با آب و تاب از آن تعریف می‌کنند با تهیه‌کنندگی اِدگار رامیرس در تاریخ چهارم سپتامبر در بخش Spotlight جشنواره ونیز برای نخستین بار اکران خواهد شد و نهم همان ماه در جشنواره بین‌المللی تورنتو(TIFF) نمایش آمریکای شمالی خود را خواهد داشت.

مسئولیت نویسندگی، کارگردانی و تهیه فیلم را زوج مارینا روندون و ماریته اوگاس، سازندگان «موی بد» و «زافاری» برعهده دارند. خط داستانی بر شخصیتی به نام آدِلایدا متمرکز است؛ زنی که پس از خاکسپاری مادرش در میانۀ زد و خورد میان معترضان ضدحکومتی و نیروهای انتظامی، به خانه بازمی‌گردد و درمی‌یابد که آپارتمانش به‌تصرف زنی وابسته به‌حکومت درآمده است. او برای در امان ماندن به خانۀ همسایه پناه می‌برد، اما با جسد مردۀ او روبه‌رو می‌شود.

ایده شکل‌گیری این پروژه زمانی قوت گرفت که رامیرس با کارینا ساینز بورگو، نویسنده رمان اصلی، ارتباط گرفت تا حق اقتباس سینمایی را به دست آورد. همکاری با استیسی پرسکی، تهیه‌کننده مکزیکی شرکت رد‌روم(سازنده «باردو» و «نارکوس: مکزیک») روند تولید را پیش برد.

وندون و اوگاس برای نگارش و کارگردانی برگزیده شدند و ناتالیا رِیِس بازیگر کلمبیایی نقش آدِلایدا را پذیرفت و رامیرس نیز در نقشی فرعی ظاهر شد. اوگاس درباره رِیِس می‌گوید: «او هنرمندی بسیار چندبعدی است… حتی خطر استفاده از لهجه ونزوئلایی را پذیرفت و کاملاً طبیعی ایفا کرد.»

روندون می‌گوید که شدت و اوج اعتراضات ۲۰۱۷ بستر و سنگینی لازم را برای شکل‌گیری موقعیت‌های داستانی فراهم کرد. با وجود حال‌وهوای ونزوئلایی اثر، فیلم به سبب تولید مکزیکی در مکزیک فیلم‌برداری شد و بسیاری از هنرپیشگان، مهاجران ونزوئلایی مقیم مکزیک بودند. بخشی از تصاویر واقعی اعتراضات در فیلم به کار رفته، اما بسیاری از صحنه‌های خیابانی در محله‌های مکزیکوسیتی ضبط شد که به کاراکاس شباهت داشتند. گروه برای حدود دو هفته به ونزوئلا سفر کرد و طی یک هفته در پایتخت و یک هفته در شهر ساحلی چورونی، با رویکردی پنهانی صحنه‌ها را ثبت کرد.

توضیحات این اثر بسیار یادآور اثر دانۀ انجیر معابد است که در آن نیز از تصاویر واقعی شورش فتنۀ مهسا استفاده شده بود. البته برای اظهار نظر دقیق‌تر دربارۀ این اثر باید تا زمان اکران آن منتظر ماند.

روندون به وریتی گفته است: این روایت را استعاره‌ای از سرگذشت هشت میلیون ونزوئلایی می‌داند که هویت، ریشه و زندگی خویش را از دست داده‌اند! او می‌پرسد: «وقتی هویتت را از دست داده‌ای، تنها کاری که می‌کنی بقاست — اما آیا این معنای زیستن است؟» این فیلم محصول مشترک رد‌روم (پرسکی و استفانی کوریا)، ابسولوت آرتیستس (رامیرس) و ایمپرشن اینترتینمنت (جیل لیتمن) است.(https://variety.com/2025/film/news/edgar-ramirez-it-would-be-night-in-caracas-venice-1236504853/)