پاسخ به شایعات | یک جمجمۀ سوخته یا تکه‌ای از یک ماشین

اخیراً تصویری در فضای مجازی با ادعای نشان دادن بقایای جسد یک خلبان آمریکایی در حادثه سقوط بالگرد در اصفهان در حال دست به دست شدن است.

با بررسی دقیق این تصویر و شواهد بصری موجود، مشخص می‌شود که این ادعا کذب بوده و یک نمونه بارز از انتشار «اخبار جعلی» در حین جنگ رمضان است.

ماهیت واقعی این شیء چیست؟

با نگاهی دقیق به اجزای سوخته در تصویر، ساختار فلزی، فنرهای صندلی، چارچوب درها و کف‌پوش‌ها، کاملاً واضح است که این تصویر متعلق به بقایای یک خودروی سواری سوخته است و به هیچ وجه ربطی به لاشه، قطعات یا کابین یک بالگرد و هواگرد نظامی ندارد.

رد ادعای وجود جسد (خطای دید): دایره قرمزی که در تصویر کشیده شده است، تلی از خاکستر، اسفنج‌های سوخته صندلی و پلاستیک ذوب‌شده داخل اتاقک خودرو را نشان می‌دهد.

پدیده روان‌شناختی «پاریدولیا» (تمایل ذهن انسان به دیدن الگوهای آشنا مانند چهره در میان اشکال تصادفی) باعث می‌شود برخی افراد در نگاه اول و با تلقین متن شایعه، آن را به اشتباه شبیه به بقایای انسانی تصور کنند. هیچ سند یا نشانه‌ای از وجود جسد در این عکس دیده نمی‌شود.

انتشار تصاویر بی‌ربط با توضیحات دروغین، یکی از تکنیک‌های رایج برای ایجاد شایعه و فریب افکار عمومی است. از کاربران تقاضا می‌شود پیش از باور و بازنشر چنین محتواهایی، حتماً صحت آن‌ها را از طریق منابع معتبر و خبرگزاری‌های رسمی بررسی کنند و فریب ادعاهای بدون سند در فضای مجازی را نخورند.

رزمندگان اسلام در این جنگ موفقیت‌های بسیاری کسب کردند اما گاهی بیان برخی مطالب بی‌پایه و سند موجب شک در شبهۀ خودی می‌شود و چه‌بسا امکان دارد شایعاتی که به ظاهر به نفع ماست از طرف جبهۀ دشمن تهیه شده باشد برای اختلال در صداقت خبررسانی و اطلاع‌رسانی.